Ο αγώνας του κυπριακού λαού, να αποτινάξει από τους ώμους του τον ζυγό της βρετανικής αποικιοκρατίας, βρήκε αλληλεγγύη και συμπαράσταση από το σύνολο σχεδόν του ελληνισμού. Οι φυλακίσεις, τα βασανιστήρια, οι ηρωικοί θάνατοι των αγωνιστών στις αγχόνες ή στα πεδία των μαχών, συνεγείρουν από το 1950 και μετά, την κοινή γνώμη σε Ελλάδα και Κύπρο, που τάσσεται μαχητικά υπέρ της ένωσης. Όσο πιο ταραγμένη γίνεται η κατάσταση στη μεγαλόνησο, τόσο πιο δυναμικές και ενθουσιώδεις γίνονται οι διαδηλώσεις των φοιτητών σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Ούτε το λαϊκό τραγούδι όμως έμεινε ασυγκίνητο από τα γεγονότα αυτά, που συγκλόνιζαν την Κύπρο και την Ελλάδα. Τέσσερα από τα λαϊκά τραγούδια που γράφτηκαν την περίοδο αυτή με θέμα τον αγώνα του κυπριακού λαού παρουσιάζονται στο ποστ αυτό. Ενδιαφέρον χαρακτηριστικό και στα 4 αυτά τραγούδια είναι ότι ενώ στους στίχους τους εξυμνούν τον ηρωισμό των αγωνιστών, ο εχθρός τους είναι αόρατος. Πουθενά δεν αναφέρεται η βρετανική αποικιοκρατία…
Ας περάσουμε όμως στα τραγούδια.
Σε μουσική του Μπάμπη Μπακάλη και στίχους του Κώστα Βίρβου, ο Στέλιος Καζαντζίδης τραγουδάει “η Κύπρος είναι ελληνική”. Το τραγούδι ηχογραφήθηκε το 1965, δηλαδή 5 χρόνια μετά την ανακήρυξη της Κύπρου σε ανεξάρτητο κράτος… Παρ’ όλα αυτά όμως, εξακολουθεί να μιλάει για το “αγκάλιασμα της κόρης με τη μάνα”, δηλαδή για την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα.
Απ’ των Ελλήνων τις καρδιές
βγαίνει φωνή σαν λάβα
Φωνάζουν για την Κύπρο μας
που την κρατάνε σκλάβα
Η Κύπρος είναι Ελληνική
κι όλη η Ελλάδα την πονά
Θέλουν, δεν θέλουν γρήγορα
θα μας τη δώσουνε ξανά
Κι αυτοί που σκοτωθήκανε
να σώσουν τους συμμάχους
την Κύπρο να μας δώσετε
φωνάζουν απ’ τους τάφους
Η Κύπρος είναι Ελληνική…
Αχ θα σημάνει γρήγορα
της λευτεριάς καμπάνα
και με στοργή θ’ αγκαλιαστούν
η κόρη και η μάνα
Η Κύπρος είναι Ελληνική…
Από μια ηχογράφηση που έγινε το 1956 στην Αμερική , ακούμε τη Ρένα Ντάλια στο τραγούδι “Κύπρος βασανισμένη (ή θάνατος ή λευτεριά)” σε μουσική του Γιάννη Τατασόπουλου (ή Ντίλιγκερ) και στίχους του Νίκου Ρούτσου.
Αστράψαν και βροντήσανε
της Κύπρου τα ουράνια
κι οι σκλάβοι με ψυχή βαριά
βγήκαν να βρουν τη Λευτεριά
στ’ απάτητα ρουμάνια.
Εμπρός τρελή παληκαριά
ή θάνατος ή λευτεριά.
Με του Μακάριου το σταυρό
του Διγενή ντουφέκι
θα ξανακάνουν πέρα εκεί
την Κύπρο την ελληνική
περήφανη να στέκει.
Εμπρός τρελή παληκαριά
ή θάνατος ή λευτεριά.
Μην κλαίτε τον Καραολή
ούτε τον Δημητρίου.
Ποτίσαν μ’ αίμα της καρδιάς
το δέντρο της Ελευτεριάς
μα και του μαρτυρίου.
Εμπρός τρελή παληκαριά
ή θάνατος ή λευτεριά.
Ο Γιάννης Κουλουκάκης δηλώνει και τραγουδάει “Στην Κύπρο θα πάω να πολεμήσω”. Δυστυχώς δεν γνωρίζω περισσότερα στοιχεία για τους δημιουργούς του τραγουδιού και την χρονολογία της ηχογράφησης.
Φεύγω αγάπη μου γλυκιά
να πάω να πολεμήσω
στην Κύπρο μας ν’ αγωνιστώ
νίκη να της χαρίσω.
Μπορεί και να γυρίσω
μπορεί να μη γυρίσω.
Τ’ αγαπημένο σου φιλί
δώσ’ μου να ξεκινήσω.
Κι εσύ καλή μανούλα μου
κάνε την προσευχή σου
κι ένα κερί στην Παναγιά
τάξε για το παιδί σου.
Μπορεί και να γυρίσω
μπορεί να μη γυρίσω.
Στο πονεμένο σου φιλί
δώσ’ μου και την ευχή σου.
Δάκρυα χαράς στα μάτια μου
κυλάνε πριν να φύγω
γιατί στην Κύπρο εθελοντής
πάω να πολεμήσω.
Μπορεί και να γυρίσω
μπορεί να μη γυρίσω.
Την Ένωση της Κύπρου μας
να δω κι ας ξεψυχήσω.
«Η Κύπρος λευτερώθηκε». Ένα ακόμα τραγούδι σε μουσική Μπάμπη Μπακάλη και στίχους Κώστα Βίρβου. Τραγουδάνε ο Μανώλης Αγγελόπουλος και η Γιώτα Λύδια. Το τραγούδι ηχογραφήθηκε το 1959, αμέσως μετά τις συμφωνίες της Ζυρίχης και του Λονδίνου που οδήγησαν στην κουτσουρεμένη ανεξαρτησία της μεγαλόνησου. Εκ των υστέρων ξέρουμε ότι παρά το ότι “η Κύπρος λευτερώθηκε”, η ανεξαρτησία που της δόθηκε ήταν μια ανεξαρτησία ανάπηρη, μ’ ένα σωρό δεσμεύσεις.
Η λευτεριά κερδίζεται
μονάχα με το αίμα.
Η Κύπρος λευτερώθηκε
χαρές και πανηγύρια.
Οι φυλακές ανοίξανε,
τα σύρματα λυγίσαν
και μόνο αυτοί που χάθηκαν
στα σπίτια δεν γυρίσαν.
Μάνες που χάσατε παιδιά
πέστε πως είναι ψέμα,
η λευτεριά κερδίζεται
μονάχα με το αίμα.
Η Κύπρος λευτερώθηκε
σβηστήκανε τα μίση.
Και οι καμπάνες του νησιού
σ’ όλη τη γη σημαίνουν
πως οι νεκροί της λευτεριάς
ποτέ τους δεν πεθαίνουν.
Μάνες που χάσατε παιδιά
πέστε πως είναι ψέμα,
η λευτεριά κερδίζεται
μονάχα με το αίμα.
από κάμερες RUF
22 απαντήσεις μέχρι τώρα ↓
νατασσάκι // Μαΐου 3, 2008 στο 12:09 πμ
Εξαιρετικό
και το θέμα, και τα τραγούδια
(δεν τα ήξερα, τα “κλέβω” αμέσως)
**Δεν νομίζω ότι μπορούμε να την πούμε ανεξαρτησία, αυτό που τους δόθηκε… κι ακόμα, δηλαδή.
Καλημέρα , καλό Σαββατοκύριακο
Νίκος Σαραντάκος // Μαΐου 3, 2008 στο 1:55 πμ
Eίπαμε, εσύ έχεις χτυπήσει φλέβα ανεξάντλητη -μπράβο και πάλι!
Απροπό, και λίγος Μποστ σχετικός με το θέμα: “Αι ωμότητες των Ελλήνων εν Κύπρω”, από την Αυγή 1.3.1964.
http://rapidshare.com/files/112105332/wmothtesAugh1-3-64.jpg
Έχει ενδιαφέρον και η τεχνική, διότι χρησιμοποιεί μια μέθοδο σπάνια στον Μποστ, που όμως την εφάρμοσε πολύ συχνά αργότερα ο Κυρ, τα πολλά μικρά σκίτσα το καθένα με τη λεζάντα του, με ένα ενιαίο θέμα.
N.Ago // Μαΐου 3, 2008 στο 12:27 μμ
Είναι αρκετά διδακτικό και για το θέμα του Κοσσόβου.
Τη καλημέρα μου!
Vassia // Μαΐου 3, 2008 στο 12:58 μμ
Μπράβο για την ανάρτησή σου.
Όσοι “έζησαν” τα τότε γεγονότα μπορούν να καταλάβουν τι σημαίνει η Κύπρος για την Ελλάδα.
Ήμουν εννεά ετών όατν έγινε η επιστράτευση, και οι μονές μνήμες μου είναι οι μπαμπάδες των παιδιών της γειτονιάς που έφυγαν, κι ευτυχώς, όλοι επέστρεψαν, εκτό από τη Βόρεια Κύπρο.
Αφήνω ένα ποίημα του Γιάννη Ρίτσου:
“Νησί πικρό, νησί γλυκό, νησί τυραγνισμένο, κάνω τον πόνο σου να πω και προσκυνώ και μένω.
Εσύ της θάλασσας ρυθμός, ολάνθιστο κλωνάρι, πώς σου μαδήσαν τ άνθια σου διπλοί, τριπλοί βαρβάροι.
Τι θλιβερά που σεργιανάν τριγύρω σου τα ψάρια, κι οι αντίχριστοι να παίζουνε την τύχη σου στα ζάρια.
Κουράγιο, μικροκόρη μας, που μας εγίνεις μάνα, ύμνος και θρήνος της ζωής κι ανάστασης καμπάνα”.
Γιάννη Ρίτσου,
“Υμνος και θρήνος για την Κύπρο”
Καλημέρα
αναστασια // Μαΐου 3, 2008 στο 2:18 μμ
πριν την επιστράτευση,ειχαν προηγηθει τη δεκαέτια του 6Ο μεγαλες διαδηλωσεις
στην αθηνα με συμμετοχη και σχολειων
θυμαμαι οτι ,οσα παιδια δεν ξεραμε απο κεντρο Αθήνας,δεν ξεραμε πώς να γυρισουμε
σπιτια μας …συνθημα ”η κυπρος ειναι ελληνική”μπραβο για το αφιερωμα
fvasileiou // Μαΐου 3, 2008 στο 5:12 μμ
Να συμπληρώσω:
Υπάρχει και το άλλο τραγούδι του Μπάμπη Μπακάλη, το “Κυπριωτοπούλα μου”, με τον Μπιθικώτση και τη Λύδια
roula karamitrou // Μαΐου 3, 2008 στο 7:13 μμ
Αυτή η στοργή με την οποία θαγκαλιαστεί η κόρη με τη μάνα…πολύ πονεμένη ιστορία που την έχουμε πληρώσει και μεις και οι κυπραίοι, τουλάχιστον
Πες τώρα αφεντικό πως θα δω τις γελοιογραφίες του Μποστ που δίνει ο Σαραντάκος, για δεν τα καταφέρνω η αναλφάβητη γραία:)
νατασσάκι // Μαΐου 3, 2008 στο 8:17 μμ
@ Ρούλα, έχεις mail!
MZ // Μαΐου 3, 2008 στο 9:23 μμ
έχω ένα φίλο,δίπλα μου,τον Γ.Αχχιλέως απο την Πάφο και θέλει να σ’ευχαριστήσει μέσω εμού(ασχετοσύνη βλέπεις των μεγάλων με τούς υπολογιστές)
Υ.Σ Μουσικός γάρ ,μόνο τα κλάμματα δεν έβαλε…
MZ // Μαΐου 3, 2008 στο 9:37 μμ
Υ.Σ (το ποστ) είναι;! το κατευόδιο ΑFM στο δικο μας Μάριο…
Allu Fun Marx // Μαΐου 3, 2008 στο 11:07 μμ
@ Nατάσα: μήπως εγώ τα ήξερα;
Εδώ που μπλέξαμε, θα μάθουμε πολλά.
@N. Σαραντάκο: Η συγκεκριμένη φλέβα ήταν αρκετά πλούσια.Ό,τι νομίζω ότι έχει ενδιαφέρον το ποστάρω.
Ευχαριστώ για τον Μποστ… Τον κρατάω για μελλοντική αξιοποίηση.
@ N. Ago: καλησπέρα κι από μένα…
Δεν ξέρω ποιες ομοιότητες βλέπεις ανάμεσα στην Κύπρο και στο Κόσοβο. Όπως και νά’χει όμως, συμφωνώ ότι η Ιστορία πρέπει να μας διδάσκει.
@ Vassia: ευχαριστώ για το “μπράβο”.
Πολύ ωραίο το ποίημα του Ρίτσου. Όχι μόνο ο Ρίτσος, αλλά πολλοί από τους ποιητές μας είδαν με ιδιαίτερη ευαισθησία το θέμα της Κύπρου.
Στο ποστ αυτό βέβαια βλέπουμε πώς αντιμετώπισαν οι δημιουργοί της λαϊκής μας μουσικής το θέμα της Κύπρου. Μπορεί οι στίχοι των τραγουδιών αυτών να μην έχουν τον λυρισμό του “χρυσοπράσινου φύλλου” ενός Ελύτη, έχουν όμως το δικό τους ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
@ Αναστασία: Ακριβώς στις δεκαετίες πριν την τουρκική εισβολή γράφτηκαν τα τραγούδια αυτά. Όσα γράφτηκαν μετά την εισβολή είναι λίγο ή πολύ γνωστά.
@ FVasileiou: Ανάβεις φωτιές εσύ τώρα; Θα με βάλεις να ψάχνω την “Κυπριωτοπούλα”;
Ή μήπως την έχεις και θέλεις να την μοιραστείς με όλους μας;
@Ρούλα :Ότι υποφέραμε, υποφέραμε. Αλλά όμως θα πρέπει την αιτία να κοιτάμε και τον αίτιο. Ένας είναι ο εχθρός, ο ιμπεριαλισμός.
Θύμα της βρετανικής αποικιοκρατίας και αργότερα της αμερικανοκίνητης χούντας υπήρξε και η Κύπρος και η Ελλάδα.
@ Νατάσα-2: beep beep
@ MZ: Ευχαριστώ και εσένα και τον κύριο Γ. Αχιλλέως από την Πάφο.
Με την συγκίνηση που έδωσε στον κ. Αχιλλέως , αυτό το ποστ βρήκε λόγο ύπαρξης.
Όσο για τον Μάριο Τόκα… Ας είναι ελαφρύ το χώμα που τον σκέπασε. Θα τον θυμόμαστε μέσα από τα τραγούδια του
μετεωρίτης // Μαΐου 3, 2008 στο 11:07 μμ
ΑΝ ΝΟΜΙΖΕΙΣ
ότι εσύ είσαι… “αλλού”
ΕΓΩ ΠΟΥ ΝΟΜΙΖΕΙΣ ΕΙΜΑΙ με.. με..
δίδυμα;!!!!!!!
(αυτά είναι νέα, καλησπέρες σύντροφε Μαρξ, έχω εξαφανιστεί γιατί κοιμάμαι συνέχεια ή ζαλίζομαι… Τώρα τελευταία αισθάνομαι καλύτερα και ίσως τα καταφέρνω να είμαι πιο ενεργή).
Για το post δεν χρειάζεται να πω τίποτα…
Allu Fun Marx // Μαΐου 3, 2008 στο 11:12 μμ
@Μετεωρίτη: Θα συνθέσω άσμα!
Κράτα μάνα και θα γίνει (τώρα; Έγινε!) το μεγάλο πήδημα,
κι όπου νά’ναι καταφτάνουν της Φαίης τα δίδυμα!
Άντε με το καλό. Στην εγκυμοσύνη οι πρώτοι 9 μήνες είναι δύσκολοι.
Φαντάζεσαι να έβγαιναν τα δίδυμα σε διπλάσιο χρόνο; Σε 18 μήνες αντί για 9?
fvasileiou // Μαΐου 4, 2008 στο 2:25 πμ
Την έχω, και με την πρώτη ευκαιρία θα την ανεβάσω…
ΠΙΚΟΣ ΑΠΙΚΟΣ // Μαΐου 4, 2008 στο 2:46 πμ
χμ.
Να δω τον Νταλάρα να τραγούδα το “Στην Κύπρο πάω να πολεμήσω” και τι άλλο!!!
Ενημερωτικό και ενδιαφέρον ποστ.
clelia // Μαΐου 4, 2008 στο 5:15 μμ
Έχω κάτι μέρες να` περάσω και πώς τα καταφέρνεις πάντα να με κάνεις να το μετανιώνω…
Σε χαιρετώ γιατί η Κύπρος ΕΙΝΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ
Όμως το μπλέξιμο είναι μεγάλο, κάποια μέρα θα σου εξηγήσω, γιατί το ΑΚΕΛ δεν άφησε τα πράγματα να εξελιχθούν όπως έπρεπε, λες και μετριέται η Ελλάδα με τις Χουντες και τα δεξιά καθεστώτα –που παρεμπιπτόντως μας πίκραναν πολύ τόσο όσο και την ίδια…
Κι όταν η αριστερά βαδίζει αντίθετα απ την καρδιά σου σε ακινητοποιεί γιατί δεν σου αφήνει περιθώρια. Απομακρύνεσαι, κι απομακρύνθηκα από την … Επίσημη Αριστερά γι αυτό τον λόγο…
Τις ευχές μου όλες για ένα Μάη όμορφο και λουλουδιστό, κάτι σαν τον Γαλλικό!
Allu Fun Marx // Μαΐου 6, 2008 στο 12:16 πμ
Κλέλια: Όταν έγραφα το ποστ, σε σκεφτόμουν .
Allu Fun Marx // Μαΐου 6, 2008 στο 12:18 πμ
@Φ. Βασιλείου: Μη τάξεις σ΄άγιο κερί και σε παιδί κουλούρι, λένε
@ Πίκο: Μπορεί να το έχει τραγουδήσει και να μη το ξέρουμε.
Τόσες συναυλίες έδωσε ο άνθρωπος
παρτιζανα // Μαΐου 7, 2008 στο 11:19 πμ
Ναι καλοί και άγιοι οι αγωνες του κυπριακού λαού για ανεξαρτησία και (τώρα) για επανένωση αλλά η Κύπρος δεν είναι ελληνική!Διαφωνώ οριζοντίως και καθέτως με το ‘Η Κύπρος είναι ελληνική”, όσο διαφωνώ και με όσους στην Κύπρο πιστεύουν ότι η Ελλάδα είναι η Χούντα, γιατί δεν ξέρουν ακριβώς τους αγώνες του λαού μας για το άνυδρο κωλονήσι τους..
mkleanth1 // Μαΐου 11, 2008 στο 10:56 μμ
Φοβερό άρθρο και ανακάλυψη!
Και το γεγονός οτι υπάρχει σε κομμουνιστικό μπλοκ το κάνει ακόμα πιο ενδιαφέρον!
Η Κύπρος και ο αγώνας για την Ένωση, μέσα από λαϊκά τραγούδια του ‘50 και του ‘60: Μια προσθήκη « Σημειωματάριο // Μαΐου 24, 2008 στο 10:36 πμ
[...] και του ‘60: Μια προσθήκη 24 05 2008 Πριν λίγο καιρό ο Allu Fan Marx συγκέντρωσε σε μια ανάρτηση λαϊκά τραγούδια που γράφτηκαν για τον αγώνα της ΕΟΚΑ. [...]
clib // Μαΐου 24, 2008 στο 2:23 μμ
Πολύ ωραία δουλειά!