Skip to content

Οι πρώιμες περιπέτειες μιας εθνικής επετείου…(1*)

23/03/2007


ellin1821_3.jpgH 25 Μαρτίου καθιερώθηκε ως εθνική επέτειος το 1838, και τότε γιορτάστηκε και για πρώτη φορά επίσημα. Μέχρι τότε, το ελληνικό κράτος γιόρταζε δυο επετείους, και τις δυο συνδεδεμένες με το πρόσωπο του βασιλέα: τα γενέθλια(2*) και τα αποβατήρια(3*). Η 25η Μαρτίου θα είναι, συνεπώς, η μόνη καθαρά εθνική γιορτή, “η μόνη”, σύμφωνα με την εφημερίδα της εποχής Αθηνά, “ήτις ημπορεί να συγκινήση παντός ευαισθήτου Ελληνος την καρδίαν”. Από την επόμενη χρονιά, το 1839, δοκιμάζεται ένας ιδιωτικός εορτασμός, ο οποίος επαναλαμβάνεται και το 1840, ώστε να αντισταθμιστεί, σύμφωνα με τη μαρτυρία ενός από τους πρωταγωνιστές των γεγονότων, η αδιαφορία ή η δυσμένεια των Βαυαρών για τη γιορτή αυτή. Την πρωτοβουλία ανέλαβε μια ομάδα νέων οι οποίοι γιόρτασαν την επέτειο με μνημόσυνο των πεσόντων του Αγώνα στην εκκλησία της Καπνικαρέας και με συμπόσιο και μουσική σε σπίτι φωταγωγημένο και διακοσμημένο με συμβολικές εικόνες. Η αντιοθωνική μερίδα, την οποία αποτελούσαν κατά πλειονότητα νέοι, θέλησε μ’αυτό τον τρόπο να ιδιοποιηθεί τον πανηγυρισμό της εθνικής επετείου.

Η αντιπαράθεση που απλώς λάνθανε τα δυο πρώτα χρόνια ξέσπασε το 1841. Τότε, τη μέρα του Ευαγγελισμού, δεν ακούσθηκαν οι πρωινοί κανονιοβολισμοί -δείγμα ενδεχομένως της ολιγωρίας και απροθυμίας της διοίκησης. Όπως θα γράψει ένα μήνα αργότερα ένας άλλος από τους πρωταγωνιστές, ο Θεόδωρος Ορφανίδης: “φθάνει η 25 Μαρτίου, η ημέρα καθ’ ην εκδικητικός κεραυνός επέσκηψεν μετά πατάγων κατά της κεφαλής των τυράννων μας” … “και τί γίνεται; τίποτε: μήτε εσπερινή μουσική, μήτε εωθινά άσματα, μήτε πυροβόλων εκπυρσοκροτήσεις”. Οι νεαροί φοιτητές αποφασίζουν τότε να γιορτάσουν εκείνοι με τη λαμπρότητα που της άρμοζε την εθνική επέτειο. Φωταγωγούν έναν κατάλληλο χώρο και παρουσιάζουν στους διαβάτες σειρά συμβολικών εικόνων. Η εικόνα του Κοραή κατέχει κεντρική θέση. Ο αντιμοναρχισμός και οι δημοκρατικές ιδέες του “σοφού γέροντος των Παρισίων” εξηγούν τη συμβολική του εμφάνιση σε έναν τέτοιο εορτασμό. Κάποιες από τις υπόλοιπες εικόνες που είχαν αναρτηθεί στον ίδιο χώρο εκλαμβάνονται από τη διοίκηση ως αντιπολιτευτικές και καταστρέφονται. Επρόκειτο, μεταξύ άλλων, για την εικόνα ενός πλοίου που κλυδωνιζόταν χωρίς πηδάλιο.

Οι πρωτεργάτες της εκδήλωσης συλλαμβάνονται και παραπέμπονται σε δίκη. Ο Ζήσης Σωτηρίου, ομοϊδεάτης και συνεορταστής τους τα προηγούμενα χρόνια, ήταν άρρωστος τη μέρα του Ευαγγελισμού και δε συνελήφθη. Για συμπαράσταση, μήνυσε ο ίδιος τον εαυτό του στην Εισαγγελία. Στη δίκη ο Ορφανίδης διάλεξε τον έμμετρο λόγο για να απολογηθεί. Διαβάζω λίγους χαρακτηριστικούς στίχους απ’ αυτήν την απολογία:

Διατί της δίκης ταύτης κοινολογηθείσης μόλις

Στο ακροατήριον σας συνηθροίσθη ολ’ η πόλις;

……

Εχει εθνισμόν η δίκη, κ’ ήλθε να ιδή καθείς των

Πώς το δικαστήριόν σας κρίνη περί των μεγίστων,

Ηλθεν να ιδή ο Ελλην, αν τιμών τους ήρωάς του,

Αμυδρόν αν ρίπτων βλέμμα στας ενδόξους εποχάς του,

Εάν εις τάφους σπένδων των προμάχων δακρυχέων

Θα συμμερισθή την τύχην των κακούργων και φονέων.

Οι κατηγορούμενοι αθωώθηκαν τελικά εκτός από έναν, στον οποίο επιβλήθηκε φυλάκιση ενάμιση μηνός. Τον επόμενο χρόνο, επανέρχονται ζητώντας την άδεια να παρουσιάσουν το θεατρικό έργο του Ιωάννη Ζαμπέλιου “Ρήγας ο Θεσσαλός” και με τις εισπράξεις να ανεγείρουν μνημείο προς τιμήν του Ρήγα. Η άδεια δεν δόθηκε, ίσως από το φόβο των ταραχών, αλλά ο Ζήσης Σωτηρίου, που συναντήσαμε προηγουμένως, αποφάσισε στο εξής να γιορτάζει την ονομαστική του εορτή την 25 Μαρτίου. Έτσι, το βράδυ της 25 Μαρτίου 1843, γιορτάζοντας τη γιορτή του Ζήση Σωτηρίου οι νέοι του Πανεπιστημίου και του Γυμνασίου περιήλθαν όλη την πόλη ψάλλοντας άσματα υπέρ του Συντάγματος. Ο Σεπτέμβριος(*4) ήταν πια κοντά και η σύνδεση της εθνικής επετείου με τις φιλελεύθερες διεκδικήσεις απροκάλυπτη.

—————————————————-
(1*)Το εκτεταμένο αυτό απόσπασμα προέρχεται από την ομιλία που εκφώνησε την 25η Μαρτίου του 1995 σε εκδήλωση του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης, η επίκουρη καθηγήτρια του τμήματος Ιστορίας & Εθνολογίας Χριστίνα Κουλούρη, με τίτλο «Μύθοι και σύμβολα μιας εθνικής επετείου». Ολόκληρη την ενδιαφέρουσα ομιλία θα την βρείτε εδώ

(2*): Ο Όθων γεννήθηκε την 1η Ιουνίου του 1815.
(3*): Στις 25 Ιανουαρίου 1833 σε ηλικία 17 ετών αποβιβάστηκε στο Ναύπλιο, συνοδευόμενος από τριμελή αντιβασιλεία Βαυαρών (μέχρι να ενηλικιωθεί το 1835).
(4*) Εννοεί το κίνημα της 3ης Σεπτεμβρίου 1843, με το οποίο ο λαός απαίτησε από τον Όθωνα την παραχώρηση Συντάγματος.
(Ήταν τότε που οι εξεγερμένοι Έλληνες έμαθαν στον Όθωνα , πώς χορεύεται ο τσάμικος)

Advertisements
25 Σχόλια leave one →
  1. 23/03/2007 5:35 μμ

    Διδακτικό ποστ.

  2. allmylife permalink
    23/03/2007 5:36 μμ

    είχα την τύχη, όταν μικρούλα εξέφραζα την άπωσή μου για τα δημοτικά , ο Κύριος Νίκος Γκάτσος να μου διδάξει την γοητεία του τσάμικου.

  3. 23/03/2007 5:54 μμ

    Μπράβο.
    Επίκαιρο και αποκαλυπτικό.

  4. 23/03/2007 6:03 μμ

    Mε ξετρελαίνει αυτό το απόσπασμα: « Ο Ζήσης Σωτηρίου, αποφάσισε στο εξής να γιορτάζει την ονομαστική του εορτή την 25 Μαρτίου. Έτσι, το βράδυ της 25 Μαρτίου 1843, γιορτάζοντας τη γιορτή του Ζήση Σωτηρίου οι νέοι του Πανεπιστημίου και του Γυμνασίου περιήλθαν όλη την πόλη ψάλλοντας άσματα υπέρ του Συντάγματος» .
    Πολύ σουρεαλιστικό σκηνικό…
    🙂

  5. 23/03/2007 7:01 μμ

    δεν πρόλαβα, να σου πώ δυο λογια για τον Πολακ, δεν θυμόμουνα τα νούμερα και μου τα στειλε ο Βίτα μι,
    Την ημέρα που ο Παγκόσμιος Ιστός έφτασε τους 100 εκατ. δικτυακούς τόπους, ένας πίνακας του Jackson Polock πουλήθηκε 100+40 εκατ. $!!!
    Απίστευτα νούμερα. Ο ίδιος, ο Πόλακ, όπως ξέρεις πέθανε αλκοολικος και πάμφτωχος.

    Ο Ζήσης Σωτηρίου;; ποιός είναι;

  6. 23/03/2007 7:04 μμ

    επιμορφωτικο.
    πολλα δε γνωριζω…

  7. 23/03/2007 7:04 μμ

    Αν μάλιστα βρίσκαμε και κανένα τέτοιο άσμα, θα ήταν σουρεαλιστικότερα…

  8. 23/03/2007 7:07 μμ

    Συγνώμη, δεν είχα διαβάσει όλόκληρο το Ποστ, λόγω μη πατήματος της συνέχειας.
    Μπάβο Μάρξ, πολύ κατατοπιστικό το αρθρο που ξετρύπωσες!!

  9. 23/03/2007 7:21 μμ

    «Για συμπαράσταση, μήνυσε ο ίδιος τον εαυτό του στην Εισαγγελία».
    απίστευτα ρομαντικό με τον τρόπο του, άλλα ήθη. Πολλά μάθαμε επίσης μέσω κάποιων θεατρικών έργων που γράφτηκαν τότε. Γενικά έχουμε μεσάνυχτα για την καθημερινότητα της εποχής εκείνης…

  10. 23/03/2007 9:01 μμ

    διαφωτιστικόν..25η κάνω πάρτυ στο blog μου για τα γενέθλιά μου 😉

  11. 23/03/2007 10:35 μμ

    Ευχαριστώ για το μάθημα ιστορίας 🙂

  12. 23/03/2007 10:58 μμ

    Πραγματικά συγχαρητήρια γι αυτό το άρθρο! Και στην καθηγήτρια Κουλούρη και σε σένα που το ξετρύπωσες! Συμφωνώ απόλυτα και με τις επισημάνσεις και τα σχόλια όλων σας. Με καλύψατε εντελώς!
    Συγκινητικές αξίες σε μια εποχή πραγματικά δύσκολη… Γιατί οι δυσκολίες δεν ήταν μόνο στα χρόνια της σκλαβιάς, στη οργάνωση της Επανάστασης, στον Αγώνα, ήταν εξίσου ζόρικα και μετά. Ανατριχιαστικές αναφορές και μαρτυρίες, από τους Αγωνιστές που αντί να χαρούν Λευτεριά, δεινοπάθησαν, φυλακίστηκαν, πέθαναν χωρίς καμιά αναγνώριση ή ελάχιστη σύνταξη από το κρύο και τις κακουχίες ενώ είχαν διαθέσει περιουσίες ολόκληρες στον Αγώνα.
    Με ανατρίχιασες και με το τραγούδι του Μητσιά! Να ‘σαι καλά… στο χρωστάει η ελληνική κοινότητα του Καντονίου Τιτσίνο και το ελληνικό σχολειό που θα το χορέψει αύριο γιατί το κατέβασα και να ξέρεις ότι ένα ποτηράκι στην υγειά σου θα το πιούμε… 🙂

  13. 24/03/2007 9:54 πμ

    Τα μαραμένα σύκα εκπαιδεύοντε στο Χίστορι Τσάνελ του Φαν φαν

  14. 24/03/2007 9:55 πμ

    Τα μαραμένα σύκα εκπαιδεύονται στο Χίστορι Τσάνελ του Φαν φαν

  15. 24/03/2007 2:23 μμ

    Χαίρομαι που βρήκατε το απόσπασμα από την ομιλία της κ. Κουλούρη «διδακτικό, επίκαιρο , αποκαλυπτικό, επιμορφωτικο, κατατοπιστικό διαφωτιστικό ,μάθημα ιστορίας»…
    Έτσι ακριβώς το είδα κι εγώ και το κράτησα για να το ανεβάσω στο blog παραμονές της 25ης Μαρτίου.

    Γητεύτρια : Θα πιώ κι εγώ στην υγειά της ελληνικής κοινότητας του Καντονίου Τιτσίνου…
    Παντού Ελλάδα…
    🙂

    Mαραμένα Σύκα: φτού σου… Με ειρωνεύεσαι και μάλιστα εις διπλούν….Από Δευτέρα θα γίνω Νάσιοναλ Τζεογράφικ… Θα γράψω για την αναπαραγωγή των πιγκουίνων στον νότιο πόλο.
    🙂

    Eλαφίνι : έχεις γενέθλια μια τέτοια ηρωική ημερομηνία;
    Να τα χιλιάσεις!

  16. 24/03/2007 3:46 μμ

    ευχαριστώ ευχαριστώ..κερνάω ποτά…χμμ…άραγε πως θα είναι το blog μου μετά από 1000 χρόνια? ανυπομονώ να το δώ…χαχα…καλό ΣΚ

  17. 24/03/2007 5:39 μμ

    για σκέψου!
    πολύ καλό ποστ.

  18. 25/03/2007 10:37 πμ

    Κύριε Α.Φ.Μ, ως μητέρα και ως Ελληνίδα σας συγχαίρω δια το εξαίρετον πόστιον, το οποίο έβαλα και τις θυγατέρες μου να μελετήσουν ενδελεχώς. Χρειάστηκε να τις δείρω γιατί δεν ήθελαν, αλλά τελικά το μελέτησαν.

    Ευχαριστώ δια τη συμβολήν σας στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, των παραδόσεων και του τσάμικου!

    Διατελώ,

    Κομποσίσιον Δολλ

  19. 25/03/2007 1:01 μμ

    Ελαφίνι : πέρασα για ευχές από το blog σου

    Krotkaya & Composition Doll : χαίρομαι που σας άρεσε το ποστ
    🙂

  20. 25/03/2007 2:30 μμ

    Σούπερ κείμενο!

  21. 25/03/2007 5:27 μμ

    μαθαμε κατι και σημερα.

Trackbacks

  1. Ο Μάρξ, η Κουλούρη, ο Ζήσης Σωτηρίου « Η καλύβα ψηλά στο βουνό
  2. 24 ki ena deutero martiou « country boy & girl + friends
  3. Ο Άλκης Θρύλος για την εθνική επέτειο. « Allu Fun Marx: Βόλτες στην Blogoslovakia
  4. Το ’21 στο… mp3 σας ξανά (Repost) « Allu Fun Marx: Αριστερά …στη Blogoslovakia

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

  • θέι θάμθιγκ

  • ΠΡΟΣΟΧΗ!

  • ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΥΠΕΡΠΕΡΑΝ

  • Monkey Business

  • The Big Store

  • Από 06/01/2007 μέχρι τώρα

  • This blog is under copyleft… All wrongs reversed

  • Πληκτρολογήστε το email σας για να ακολουθήσετε αυτό το blog και να λαμβάνετε ειδοποιήσεις για νέες δημοσιεύσεις μέσω email.

    Μαζί με 7.588 ακόμα followers

  • Μαρτίου 2007
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
    « Φεβ.   Απρ. »
     1234
    567891011
    12131415161718
    19202122232425
    262728293031  
  • Αρέσει σε %d bloggers: