Skip to content

Είμαστε όλοι εν δυνάμει βασανιστές;

19/06/2007

Κάθε φορά που διαβάζω ή ακούω για βασανιστές και βασανιστήρια , έρχεται στο μυαλό μου το πείραμα τουMilgram . Ο Αμερικανός καθηγητής της κοινωνικής ψυχολογίας Stanley Milgram, πραγματοποίησε ένα σημαντικό πείραμα το 1961 το οποίο, από τότε έχει επαναληφθεί και επιβεβαιωθεί σε πολλές χώρες. To πείραμα ατό αποδεικνύει ότι η υποταγή στην αυθεντία, μπορεί να οδηγήσει ένα πολύ μεγάλο ποσοστό απλών ανθρώπων ακόμα και στο να βασανίσουν άλλους , άγνωστους σ’ αυτούς συνανθρώπους τους. Ο Milgram και οι συνεργάτες του ψάρεψαν τους εθελοντές που συμμετείχαν στο πείραμα με μια μικρή αγγελία που προσέφερε 4,5 δολάρια ανά ώρα για την συμμετοχή σε ένα πείραμα. Οι εθελοντές πίστευαν ότι μετέχουν σε ένα πείραμα το οποίο διερευνά την σημασία της τιμωρίας στην διαδικασία της μάθησης και στην εξάσκηση της μνήμης. Η πραγματικότητα όμως ήταν διαφορετική. Αντιγράφω από ένα σχετικό post του phorum.gr την περιγραφή του πειράματος :

Φθάνοντας ο καθένας από τους εθελοντές χωριστά για το πείραμα, έβρισκε εκεί άλλον έναν εθελοντή για το ίδιο πείραμα ο οποίος, όμως, ήταν συνεργάτης του Milgram. Ο διευθυντής του πειράματος, με λευκή ιατρική μπλούζα -σύμβολο αυθεντίας-, έριχνε νόμισμα κορώνα-γράμματα για το ποιος θα έχει το ρόλο του «εξεταστή» και ποιος του «μαθητή» με αποτέλεσμα, σκόπιμα, ο πραγματικός εθελοντής να ορίζεται πάντα σαν εξεταστής. Παρουσία του τελευταίου, ο μαθητής δενόταν σε μία παραλλαγή ηλεκτρικής καρέκλας με ελεύθερο ένα μόνο χέρι για να πατάει κουμπιά για τις απαντήσεις. Με εμφανή δυσφορία και διαμαρτυρίες, ο μαθητής μάθαινε ότι για κάθε λαθεμένη απάντηση θα του γίνεται μία ηλεκτρική εκκένωση. Σε επιβεβαίωση ότι το σύστημα λειτουργεί, γινόταν μία δοκιμή όπου ο εξεταστής γινόταν δέκτης μιας πραγματικής και αρκετά ενοχλητικής εκκένωσης 45 volt για “να δει πως είναι”. Στη συνέχεια, ο διευθυντής και ο εξεταστής περνούσαν στη διπλανή αίθουσα που επικοινωνούσε με τον μαθητή μόνο με μικροφωνική εγκατάσταση. Ο εξεταστής έδινε τότε στο μαθητή ένα κατάλογο λέξεων που έπρεπε να αποστηθίσει και να τις επαναλαμβάνει με το πάτημα κουμπιών. Ο εξεταστής καθόταν μπροστά σε μία κονσόλα με τριάντα διαφορετικούς μοχλούς, ένα για κάθε μία διαφορετική ένταση ρεύματος από 15 έως 450 volt με αντίστοιχες επιγραφές με διαβαθμισμένες ενδείξεις, από “ελαφρύ σοκ” έως “κίνδυνος, σφοδρό σόκ”.

Οι οδηγίες προς τον εξεταστή ήταν ότι οι εκκενώσεις ρεύματος θα πρέπει να κλιμακώνονται με κάθε λαθεμένη απάντηση.Βέβαια, στη πραγματικότητα δεν υπήρχε κανένα ηλεκτρικό ρεύμα-τιμωρία προς τον μαθητή. Ο ίδιος έδινε απαντήσεις και έκανε σκόπιμα λάθη, σύμφωνα με το πρόγραμμα, ενώ δυσφορούσε για τις τιμωρίες. Από τα 75 volt και πάνω, φώναζε αρκετά δυνατά ενώ, μετά το 180 volt ούρλιαζε «σταματήστε!». Μετά έβαζε τα κλάματα και παρακαλούσε για έλεος και μετά γρύλιζε σαν ζώο. Από τα 300 volt και πάνω σταματούσε να απαντά στις ερωτήσεις, δεν αντιδρούσε καθόλου και έδινε την εντύπωση ότι έχει χάσει επαφή με το περιβάλλον. Επειδή όμως, σύμφωνα με τον κανονισμό του πειράματος, έλλειψη απάντησης μετρούσε σαν λαθεμένη απάντηση, ο εξεταστής συνέχιζε να κάνει ερωτήσεις, κλιμακώνοντας συνέχεια τις ηλεκτρικές εκκενώσεις.

Το πείραμα ήταν οργανωμένο κατά τέτοιο τρόπο ώστε να μην αφήνει στον εθελοντή-εξεταστή καμία υπόνοια για τη γνησιότητά του. Αυτό ήταν κάτι που, μετά το πείραμα, αναγνώριζαν όλοι οι εθελοντές. Η πραγματική ερώτηση που έθετε το πείραμα, βέβαια, ήταν: «μέχρι ποιό σημείο θα μπορούσε να φθάσει ένας άνθρωπος στον οποίο μία ανώνυμη αρχή ή εξουσία θα του ζητούσε να βασανίσει ή ακόμη να σκοτώσει ένα συνάνθρωπό του».

Τα αποτελέσματα των πειραμάτων ήταν τρομακτικά. Στις ΗΠΑ, 65% των εθελοντών συνέχισαν το ρόλο τους μέχρι το μέγιστο όριο των 450 volt παρά τις κραυγές του θύματος και την μετέπειτα σιωπή του. Οταν το πείραμα επαναλήφθηκε στο Maxwell Planck Institute στο Μόναχο, το ίδιο αποτέλεσμα ήταν 85%! Από τότε, το πείραμα αυτό έχει γίνει πάρα πολλές φορές, ακόμη και με παραλλαγές που έκαναν διάφοροι άλλοι επιστήμονες που είχαν αντιρρήσεις και επιφυλάξεις σε κάποιες διαδικαστικές πλευρές, και τα στατιστικά αποτελέσματα πάντα επιβεβαιώθηκαν.

Με άλλα λόγια, κατά μέσο όρο τρεις στους τέσσαρες εθελοντές είναι έτοιμοι να βασανίσουν και να σκοτώσουν συνάνθρωπό τους χωρίς να αμφισβητήσουν την αιτία. Η στατιστική αυτή διαπίστωση συνηγορεί στο ότι δεν θα πρέπει απαραίτητα κανένας από όλους εμάς να πιστεύει ότι ανήκει στη μικρή εξαίρεση. Σχεδόν όλοι οι εθελοντές στα διάφορα πειράματα έδειξαν μία κάποια απροθυμία να συνεχίσουν όταν τα θύματα άρχισαν να παραπονούνται για πόνο. Ο διευθυντής του πειράματος που στεκόταν συνέχεια δίπλα τους με σταυρωμένα τα χέρια και αυστηρό ύφος δεν άφηνε περιθώρια για συζήτηση ενώ, αντίθετα, έδειχνε προβληματισμένος για το ενδεχόμενο διακοπής του πειράματος κάνοντας συνέχεια τις στερεότυπες παροτρύνσεις «Συνεχίζουμε, είναι αναγκαίο για την επιτυχία του πειράματος, δεν μπορώ να σου εξηγήσω τώρα, συνέχισε, δεν έχεις άλλη επιλογή». Οι περισσότεροι εθελοντές δυσφορούσαν ή γελούσαν νευρικά, γκρίνιαζαν και έλεγαν περισσότερο από μία φορά ότι δεν ήθελαν να συνεχίσουν. Αλλά εκείνοι που ακούστηκαν να λένε κάτι για την απάνθρωπη διαδικασία του πειράματος ήταν τελικά και αυτοί που το έφταναν μέχρι τέλος.

Από συζητήσεις μετά τα πειράματα, αποκαλύφθηκε ότι όλοι οι εθελοντές είχαν νομίσει ότι το θύμα ήταν ή αναίσθητο ή ίσως ακόμη και νεκρό. Οι περισσότεροι από αυτούς ήταν βαθύτατα ενοχλημένοι από την ίδια τους τη συμπεριφορά και δεν μπορούσαν να τη καταλάβουν. Προσπαθώντας να βρουν κάποια εξήγηση, έλεγαν πράγματα όπως «δεν ήθελα να κάνω κάποιο λάθος που θα χαλούσε το πείραμα». Έπειθαν τους εαυτούς τους ότι «οι επιστήμονες ήξεραν τι κάνουν». Η παρόρμηση να είναι εντάξει με τις απαιτήσεις του πειράματος και η αδυναμία τους να επικρίνουν την ανώνυμη εξουσία δεν αποτελούν επιθετικότητα αλλά είναι το βιολογικά απαραίτητο συμπλήρωμά της, η πίστη και η υποταγή στο σύνολο. Αυτά τα χαρακτηριστικά έχουν, επίσης, αναπτυχθεί παθολογικά σε υπέρμετρο βαθμό στην ανθρώπινη κοινωνία, όπως αποδεικνύει το πείραμα, σε βαθμό που καθιερωμένες ανώνυμες αρχές-εξουσίες όπως «το κράτος, η επιστήμη ή ακόμη η επανάσταση» μπορούν να μετατρέψουν οτιδήποτε σε θεμιτό και νόμιμο με μόνη μία σφραγίδα, μία άσπρη μπλούζα ή ένα περιβραχιόνιο.

Στο παρακάτω video είναι μια αναπαράσταση του πειράματος αυτού. H υποταγή στην αυθεντία μετατρέπει τον φιλήσυχο οικογενειάρχη σε όργανο βασανισμού. Τρομακτικό;

Advertisements
39 Σχόλια leave one →
  1. 19/06/2007 2:19 μμ

    «εκείνοι που ακούστηκαν να λένε κάτι για την απάνθρωπη διαδικασία του πειράματος ήταν τελικά και αυτοί που το έφταναν μέχρι τέλος.»

    Αυτό από μόνο του είναι λόγος για να απέχουμε συνειδητά από τον εφησυχασμό.

  2. 19/06/2007 2:49 μμ

    ναι είναι τρομακτικό πολύ.
    είναι στο φως η αρχέγονη βία.
    και ο σαδισμός.
    που σε όλους μας ενυπάρχουν.
    ξέρετε τι σκέφτομαι όμως;
    «επ’ αμοιβή».
    4,5 δολάρια.
    άρα, άνθρωποι εκ’ προοιμίου μειονεκτούντες…
    δεν το το δικαιολογώ!
    προσπαθώ να το εξηγήσω γιατί με τρόμαξε…

  3. 19/06/2007 2:55 μμ

    Εξαιρετικό Post. θα μπορούσατε να ρίξετε μια ματιά και στο συγκεκριμένο site για άλλο ένα διάσημο πείραμα. Δυστυχώς σ’αυτό όμως οι βασανισμοί ήταν αληθινοί.

    http://www.prisonexp.org/

  4. 19/06/2007 3:12 μμ

    Το κακό είναι πως πάσχουμε και από ωχαδερφισμό…. λίγες μέρες κρατάει πάντα το ενδιαφέρον….

  5. 19/06/2007 3:59 μμ

    εφόσον όλοι γαλουχούμαστε έτσι από τα μικράτα μας (ο μπαμπάς/δάσκαλος/πρωθυπουργός/παπάς/καθηγητής πανεπιστημίου κλπ κλπ ξέρει, και ποιος είσαι εσύ που θα αμφισβητήσεις?), καθόλου δεν παραξενεύομαι.

    Αν αύριο μας πουν ότι οι σοκολάτες κάνουν καλό στα δόντια, και ότι αυτό αποδείχθηκε σε ιατρικά πειράματα, οι περισσότεροι από μας θα τρέξουν να αγοράσουν κούτες σοκολάτες. Αυτό δεν το βγάζω από το κεφάλι μου, έχει υπάρξει τέτοια «έρευνα»: διενεργηθηκε σε πανεπιστήμιο οδοντιατρικής στην Αμερική. Το ενδιαφέρον είναι πως η έρευνα χρηματοδοτείτο από την σοκολατοβιομηχανία Μαρς.

    Μάλλον βγάζει περισσότερο νόημα τώρα αυτό, έτσι?

    (χαίρομαι που σοβαρευτήκατε, υποτασσόμενος στα κελεύσματα των απανταχού θαυμαστών σας, που διψούν για γνώση!!)

  6. 19/06/2007 4:02 μμ

    Πειραματικές αποδείξεις του φαινομένου «άνθρωπος»!
    Γι’ αυτό το μοναδικό δίποδο δεν χρειάζονται πειράματα για την απόδειξη της μέγιστης ηλιθιότητας και κακίας του. Είναι αξίωμα, όχι θεώρημα.
    Συγχωρέστε με αν κάνω λάθος στην ορολογία, αυτό που θέλω να πω είναι ότι: μια μικρή μειοψηφία του ίδιου είδους -εξαίρεση αμελητέα του κανόνα- ελπίζει, μάταια, να εξανθρωπίσει αυτή την βλαβερή παραφωνία της φύσης. Πνεύμα; Ποιό πνεύμα;

  7. 19/06/2007 4:02 μμ

    Το θέμα μου είναι πως αυτή η τυφλή πίστη στην «αρχή» δρομολογείται ήδη από τις πολύ μικρές ηλικίες (και με την αγαστή υποστήριξη πλατωνικών αποσπασμάτων περί «επαϊοντος») και άπαξ και φυτευτεί καλά στα κεφαλάκια μας, μετά χρησιμοποιείται κατά το δοκούν.

    α, και βέβαια, συμφωνώ με τον κύριο από πάνω μου.

  8. 19/06/2007 4:32 μμ

    Είναι αυτή η λεπτή γραμμή που χωρίζει τα λόγια μας από τις πράξεις μας.

  9. 19/06/2007 6:25 μμ

    Εγώ τρόμαξα, πάντως.Τρόμαξα πολύ….

  10. 19/06/2007 8:33 μμ

    Η απάντηση στην ερώτηση του τίτλου θα μπορούσε να είναι ναι. Εδώ μας αρέσει να μας βασανίζουν διάφοροι πραίτωρες, λες να μη μας αρέσει να βασανίζουμε;

    Η λεπτή γραμμή του ανθρώπινου νου. Η υποταγή στην αυθεντία.

  11. 19/06/2007 10:05 μμ

    «Με άλλα λόγια, κατά μέσο όρο τρεις στους τέσσαρες εθελοντές είναι έτοιμοι να βασανίσουν και να σκοτώσουν συνάνθρωπό τους χωρίς να αμφισβητήσουν την αιτία.»
    Απίστευτο! Θα ήθελα να πιστεύω πως ανήκω στην εξαίρεση πάντως… :))

  12. 19/06/2007 10:22 μμ

    @Μπαμπάκη: Αυτό το «τρεις στους τέσσερις εθελοντές είναι έτοιμοι να βασανίσουν και να σκοτώσουν συνάνθρωπό τους χωρίς να αμφισβητήσουν την αιτία», δεν επιτρέπει εφησυχασμούς. Αν γινόταν σήμερα στην Ελλάδα ένα τέτοιο πείραμα τι ποσοστά θα έβγαιναν άραγε;

    @Holden: πολύ ενδιαφέρον το link… Eυχαριστώ. Δεν το ήξερα το πείραμα αυτό… Πολύ τρομακτικό επίσης

    @Envain: Aν δεις στο λινκ που δίνει ο Ηolden για το «πείραμα των φυλακών Stanford», το ελαφρυντικό «εκ προοιμίου μειονεκτούντες» δεν υφίσταται. Στο πείραμα αυτό έκαναν ένα πείραμα προσομείωσης φυλακών στα υπόγεια του πανεπιστημίου με τους μισούς εθελοντές φοιτητές στο ρόλο δεσμοφυλάκων-βασανιστών και τους άλλους στο ρόλο φυλακισμένων-βασανιζόμενων… Τα αποτελέσματα ήταν τρομακτικά.

    @Μάνος : Στον ωχαδελφισμό μας στηρίζονται και τα κάνουν όλα…

    @Κrot : πηγαίνετε στο blog «μαραμένα σύκα» για να δείτε πώς η αυθεντία του δασκάλου επιβάλλεται στους μαθητές σ’ ένα δημοτικό σχολείο της Συρίας. Είναι το πρώτο από τα τρία
    video

  13. 19/06/2007 10:32 μμ

    @Cropper: Κάπως το έλεγαν οι λατίνοι, αλλά δεν το έχω πρόχειρο στα λατινικά : «ο άνθρωπος για τον άνθρωπο είναι λύκος.

    @ Απείροτας : Και απ΄ότι φαίνεται, δεν χρειάζεται και πολλά για να υπερβεί κάποιος αυτή την λεπτή γραμμή…

    @Νατασάκι : Κι εγώ τρόμαξα…
    🙂

    @ Michalakis: H υποταγή στην αυθεντία, ««το κράτος, την επιστήμη ή ακόμη την επανάσταση»

    @Ελληνίδα: Κι εγώ θέλω να πιστεύω ότι θα ήμουν στους «καλούς»… Αλλά πάλι, ποτέ μη λες ποτέ…

  14. 19/06/2007 10:42 μμ

    Γιατί δεν είχε 100% επιτυχία το πείραμα? Τί συνέβη εντέλει και ποιος ήταν ο λόγος που το 35% των Αμερικανών του 1961 αλλά και το 15% των Γερμανών τους έκανε να μην πατήσουν το κουμπί? Ήταν η μόρφωσή τους? η κοινωνική τους θέση? το φύλο τους? ποια βιώματά τους ήταν το κοινό σημείο που αντιστάθηκαν?
    Προσωπικά, αν ήμουν αυτός που θα τον ενδιέφερε να έχει 100% επιτυχία στο να πατηθούν τα κουμπιά (βλ. να πατήσεις το κουμπί και να φύγει ο πύραυλος, το δακρυγόνο, το γκλομπ κλπ κλπ) θα με ενδιέφερε να καλλιεργήσω εκείνες τις συνθήκες που σε κάνουν να το πατάς.

  15. 19/06/2007 10:46 μμ

    Αν και λενε οτι το πειραμα ο μιλγκραμ το εκανε
    για τον Πολεμο της Κορεας.
    Εγω νομιζω οτι ολη αυτη η φανταστικη/ τρομακτικη ανακάλυψη
    αρχιζει απο το βιβλιο του
    Εριχ Φρομ «Φοβος μπροστα στην Ελευθερια» (Escape from happiness) 1941.

    Πολλες απο αυτες τις εννοιες υποτιθεται οτι σχολιαζει και ο Νιτσε στο Ζαρατουστρα, αλλα για αυτο δε μπορουμε να ειμαστε σιγουροι ε;

    Ισως και ο Πλατωνας…. με τις φασιστικεφορμικες θεωρειες των μεταλλευμάτων..

    Εν τελει… Μηπως το μεγαλυτερο ποσοστο των ανθρωπων ανα πασα στιγμη… ειναι φιαγμενο να υπηρετει μια μικρη μεριδα.

    Και οπως ειπε και ο Τολστοι….(με δικα μου λογια)

    «Ο Αρχηγος ειναι ανημπορος μπροστα στην πιεση που νιωθει απο το λαο. Δεν μπορει να παρει ουτε την παραμικρη αποφαση μονος. Απλα τον ωθει το λαικο αισθημα. )

    Και εχω να κανω αυτη την ερωτηση.
    Ο Θύτης επιβαλετε στο θύμα
    ή το θυμα επιβαλει την τιμωρια του στο θύτη;

  16. 19/06/2007 10:46 μμ

    Ανάλογα με τις συνθήκες,όλοι είμαστε υποψήφιοι βασανιστες.
    Από παραδείγματα στην ιστορία?
    Πολλάαααααααααααααααααααα
    να γεμίσεις τόμους.

  17. 19/06/2007 10:50 μμ

    Θα συμπλήρωνα πως: στο τανκ στο πολυτεχνείο κάποιος πάτησε το γκάζι ή οι βασανιστές στην Μακρόνησο ή στο ΕΑΤ-ΕΣΑ ήταν παπαδοπαίδια κλπ κλπ.

  18. 19/06/2007 11:08 μμ

    Για εκείνη την εποχή με εκπλήσουν τέτοια αποτελέσματα . Στις ΄μερες μας πλέον ας το θεωρούμε δεδομένο και κυρίως από μικρά παιδιά που γαλουχούνται με τα βιντεοπαιχνίδια ρόλων όπου διασκεδάζουν παίζοντας τον βασανιστή, τον στρατιώτη, τον δολοφόνο κλπ, μορφές οι οποίες παρουσιάζονται ως ηρωικές.

  19. 19/06/2007 11:36 μμ

    όπου υπάρχει δύναμη (εν δυνάμει), υπάρχει επιβολή…
    καλησπέρες

  20. 20/06/2007 2:26 πμ

    Ω! Ναι, δεν χρειάζεται να νιώθουμε έκπληξη. Είμαστε όλοι εν δυνάμει βασανιστές. Ανθρωποι καλλιεργημένοι ήταν οι βασανιστές των στρατοπέδων συγκέντρωσης της ναζιστικής Γερμανίας. Βασάνιζαν υπό τους ήχους κλασικής μουσικής… Δεν είναι ζήτημα μειονεκτούντων, αλλά ζήτημα υπηκόων και θωρακισμένων ανθρώπων. Ενα ελεύθερο αλητάκι θα είχε περισσότερες πιθανότητες να μη γίνει βασανιστής ακριβώς γιατί δεν έχει μάθει να υποτάσσεται σε αυθεντίες, αλλά ούτε και να υφίσταται τις σωματικές θωρακίσεις που υφιστάμεθα οι περισσότεροι για να γίνουμε «καλά παιδιά» μίας «καλής κοινωνίας». Στη Μαζική Ψυχολογία του Φασισμού ο Βίλχελμ Ράϊχ, ο μοναδικός ψυχίατρος που ασχολήθηκε να περιγράψει και κοινωνιολογικά το φαινόμενο, περιγράφει πως χτίζεται ο φασίστας και κανείς αν το προχωρήσει θα βγάλει συμπέρασμα για το πως χτίζεται και ο βασανιστής αν προσθέσει στη μελέτη του και το Ο Αιθέρας, ο Θεός και ο Διάβολος του ιδίου. Τον αγνοούν και τον θεωρούν γραφικό, αλλά έχει πει αλήθειες που τσούζουν… Στο Σαλό του Παζολίνι όλα τα «καλά παιδιά» των «καλών οικογενειών» δεν τολμούν να ξεφύγουν από το «παιδομάζωμα», παρά μόνο ένα αλητάκι με κόκκινο μαντήλι στις πρώτες σκηνές με τα φορτηγά. Στη συνέχεια υφίστανται όλα τα σεξουαλικά βίτσια των φασιστών που θέλουν να χτίσουν εκ νέου φασιστικό κράτος σε αυτή τη πόλη της βόρειας Ιταλίας νομίζω. Το τελικό στάδιο είναι σαδομαζοχιστικό με γδάρσιμο των σκαλπ… για λόγους ηδονής… Δύο που τολμούν να κάνουν σύνηθες σεξ δολοφονούνται επί τόπου… Ο Βίλχελμ Ράϊχ τα είχε πει όλα αυτά αρκετά προφητικά από νωρίς, έστω και αν δεν είχε καταφέρει να βρει εξήγηση για το πότε ο άνθρωπος θωρακίστηκε σωματικά και έφτασε να αποξενωθεί από το ίδιο του το σώμα και να λειτουργεί σαν άρρωστο ζώο… Ο Εριχ Φρομ που αναφέρεται σε κάποιο σχόλιο τους αφαίρεσε κάθε ικμάδα και σέρβιρε πιο ελαφριά για το στομάχι όσων δεν άντεχαν να ακούσουν τις θεωρίες του Ράϊχ ή να δουν την ταινία του Παζολίνι αργότερα… Και αν δεν το έχετε πάρει χαμπάρι, ναι, ζούμε μία νέα μαύρη εποχή. Αναλογιστείτε το Γκουαντανάμο, αναλογιστείτε τα φαινόμενα βασανισμού κρατουμένων στο Ιράκ, αναλογιστείτε τα φαινόμενα σκληρότητας στο βρετανικό στρατό. Αναλογιστείτε το φαινόμενο βιασμού της μαθήτριας στην Αμάρυνθο. Αναλογιστείτε την επιβαλόμενη μέσω λάιφ στάϊλ σεξουαλικότητα, αναλογιστείτε τους εξαρτημένους από την πορνογραφία στην πουριτανική Αμερική. Θα μου πείτε που κολλάει το σεξ με τα βασανιστήρια και τις αυθεντίες; Αν διαβάσετε Ράϊχ και δείτε Παζολίνι την ταινία που ανέφερα θα καταλάβετε πόσο καλά κολλάνε όλα αυτά και πάνε πακέτο…

  21. 20/06/2007 2:36 πμ

    …α! και μην ξεχάσετε να αναλογιστείτε ότι πρόσφατα συζητιόταν νομιμοποίηση κόμματος παιδεραστών στην Ολλανδία. Το 1961 ήταν αρκετά κοντά στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά και το 2007 μη νομίζετε ότι απέχει τόσο όσο φαίνεται… Οι κοινωνικές δομές απαιτούν αιώνες για να αλλάξουν… και δεχόμαστε τέτοιο βομβαρδισμό βίας που δεν μας είναι και τίποτα σπουδαίο να γίνουμε και εμείς λίγο βίαιοι όταν μάλιστα μας διατάζουν… Οι περισσότεροι Γερμανοί και Ιταλοί που έγιναν φασίστες και βασάνισαν ήταν απλοί και κοινοί άνθρωποι σαν και μας…, το ίδιο και στην άλλη πλευρά, την… κόκκινη… Ο θωρακισμένος άνθρωπος εύκολα γίνεται μηχανιστικός. Και η θωράκιση δεν είναι στο κεφάλι για να αλλάξει απλά με διαπαιδαγώγηση, είναι φυτεμένη κυριολεκτικά στο σώμα… που έχει τη δική του πικρή ιστορία.

  22. 20/06/2007 4:56 πμ

    Δεν είχα χρόνο να διαβάσω όλο το post (θα επανέλθω γιατί το βρήκα ενδιαφέρον!) γι’αυτό ζητώ προκαταβολικά συγνώμη αν κάποιος έχει ήδη αναφέρει την ταινία «Το Πείραμα»΄, Das Experiment στα Γερμανικά, με μια γρήγορη ματιά στο Google βρήκα την επίσημη σελίδα http://www.dasexperiment.de/intro/

  23. 20/06/2007 9:50 πμ

    homus homini lupus, «ο άνθρωπος για τον άνθρωπο λύκος», απο τα ελάχιστα λατινικά που ξέρω γιατί το κοτσάριζα στις εκθέσεις στο γυμνάσιο.

    ΑFM μας μαύρισες την ψυχή με αυτό το παλιοπείραμα.

  24. 20/06/2007 11:39 πμ

    Να κι άλλη μια παράμετρος (σε πρόχειρη μετάφραση):

    «… Η μετατροπή ενός οικογενειάρχη από υπεύθυνο μέλος της κοινωνίας, το οποίο ενδιαφέρεται για όλα τα κοινά προβλήματα, σε έναν μικροαστό ο οποίος ενδιαφέρεται πια για τη δική του και μόνο ύπαρξη, είναι ένα σύγχρονο διεθνές φαινόμενο… Κάθε φορά που η κοινωνία απογοητεύει τον «μικρό άνδρα» και μέσω της ανεργίας τον αναγκάζει να νιώθει αδρανής και να χάνει τον αυτοσεβασμό του, τον προετοιμάζει για εκείνο το τελευταίο σκαλοπάτι, πάνω στο οποίο είναι πρόθυμος ν’ αναλάβει κάθε είδους δραστηριότητα, ακόμη και αυτή του δήμιου.»

    Hannah Arendt, 1945 στο “Organized Guilt and Universal Responsibility”.

    Εξαιρετικά διατρητικό το άρθρο σας αγαπητέ AFM!

  25. 20/06/2007 11:46 πμ

    «ΑFM μας μαύρισες την ψυχή με αυτό το παλιοπείραμα.»
    Απο τα αποτελέσματα του πειράματος φαίνεται ότι είμαστε πρόθυμοι για την «μαυρίλα»…
    Το Πείραμα”΄, Das Experiment δείχνει και αυτό από την μεριά του, το πόσο εύκολα μπορεί να μπει κάποιος στο λούκι, εάν του δοθεί η εξουσία, αυτή της άσπρης μπλούζας ή του δεσμοφύλακα. Δυστυχώς η ταινία είναι πραγματική…
    Lykos

  26. 20/06/2007 11:48 πμ

    @ envain

    4,5 δολλαριάκια το ’61 είναι κοντά 31 δολλάρια σήμερα. Αρκετά ελκυστική σαν τιμή για να συμμετέχει ένα ευρύ φάσμα ατόμων, από νοικοκυρές μέχρι φοιτητές και άνεργους. Πολλά πειράματα για τα οποία έχω ενημερωθεί προσωπικά δίνουν αρκετά λιγότερα.

    @ Αλλούφανμάρξ

    τρομακτικά ευρήματα όντως. Δεν διάβασα τίποτα όμως- και διορθώστε με αν έχω άδικο- για την κοινωνική σύνθεση του δείγματος (πράγμα που τόνισε κι ο ΑΡ σε ένα σχόλιο του). Θα είχε πολύ ενδιαφέρον να δούμε τι είδους ατομάκια ήταν αυτά που με νευρικά γελάκια και μισόλογα έστελναν 450 (φανταστικά ευτυχώς) βόλτ στα κορμιά αγνώστων ανθρώπων.

    Να συμπληρώσω ότι αυτό που με παραξενεύει περισσότερο σε αυτό το πείραμα είναι η έλλειψη του τιμωρητικού παράγοντα. Σε περιπτώσεις φασιστικών καθεστώτων (όπως αυτές που ανέφεραν οι κουλπλάτανος και ΑΡ) ας μην ξεχνάμε ότι για τον εκάστοτε φαντάρο/ βασανιστή υπήρχε πάντα η πολύ πραγματική απειλή της σωματικής τιμωρίας, πέρα από διάφορες επιπρόσθετες διαδικασίες που ακολοθούνταν προς την «απανθρωποποίηση» των τελευταίων (π.χ. τους βασανιστές στην Ελλάδα τους βάζανε να πιούνε ξύδι, τους χτυπούσαν κτλ κτλ). Η ιστορία έχει δείξει ότι σε περιπτώσεις όπου ο τιμωρητικός παράγων ήταν απών, η ανυπακοή των φαντάρων δεν ήταν κάτι το απίθανο και μπορούσε να παρατηρηθεί σχετικά μαζικά.

    Στο πείραμα αυτό αντιθέτως, η αδιάσειστη πεποίθηση του γιατρού ότι το πείραμα πρέπει να συνεχιστεί, και όπου η μόνη «τιμωρία» για την ενδεχόμενη ανυπακοή θα ήταν να χαθούν τα 4,5 δολλάρια την ώρα, ήταν αρκετή για να «τηγανίσουν» οι ανώνυμοι του πειράματος τον χ άγνωστο.

    Τρομακτικό δε λέω, αλλά μήπως το δείγμα είχε κάποια συγκεκριμένα χαρακτηριστικά;

  27. 20/06/2007 12:07 μμ

    Πραγματικά… Το πιο ενδιαφέρον σημείο αυτού του πειράματος είναι ότι δεν υπήρχε άμεση απειλή τιμωρίας του εθελοντή σε περίπτωση που αρνείτο να συνεχίσει το πείραμα.
    Παρ΄όλα αυτά είχαμε αυτό το εκπληκτικό ποσοστό ( 3 στους 4). Φανταστείτε να γινόταν ένα παρόμοιο πείραμα που να περιελάμβανε απειλή σε βάρος του εθελοντή. Να υπήρχε ας πούμε ο όρος ότι σε περίπτωση άρνησης θα αντιστρεφόταν οι ρόλοι «μαθητή»-«εξεταστή»…
    Σίγουρα το ποσοστό αυτών που θα έφθανε την τάση στα 450 volt , θα ήταν συντριπτικά μεγαλύτερο…

  28. 20/06/2007 12:09 μμ

    @Σχολιαστή : το αποτέλεσμα του πειράματος είναι «μαυριστικό» της ψυχής… Όχι το ποστ
    Όσο πιο πολλά μαθαίνουμε, τόσο πιο λίγα παθαίνουμε
    🙂

  29. 20/06/2007 1:53 μμ

    σοκ

  30. 20/06/2007 3:15 μμ

    …και δέος

  31. 20/06/2007 4:02 μμ

    ενδιαφέρον ανάγνωσμα:

    «Hitler’s Willing Executioners» του Daniel Jonah Goldhagen

    το είχα αγοράσει 30$ πριν από πέντε χρόνια και είχα σοκαριστεί από τις αγριότητες των απλών γερμανών πολιτών κατα την διάρκεια του WW2

  32. 20/06/2007 7:11 μμ

    Για σκέψου τι μας μάθαιναν κι εμάς:
    «Ο στρατός μας που πήγε στην Κορέα
    πολεμούσε για τα ιδανικά
    κι είχε βάψει τους κίτρινους στο αίμα
    δείχνοντάς τους τι θα πη ελευθεριά…»

    Μου είχε σαλέψει το μυαλό διαπιστώνοντας στη θητεία μου πόσο ευάλωτοι είμαστε σε συνθήκες ψυχολογικής πίεσης και πόσο εύκολα μπορούμε να αποκολληθούμε από την επιφανειακώς δεδηλωμένη ανθρωπιά μας, γενόμενοι εαυτούληδες μέχρι φόνου.

    Οι βασανιστές της 7ετίας, λένε, διάγουν άπαντες βίο φυσιολογικό ως ευτυχείς οικογενειάρχες. Μα φυσικό επόμενο δεν είναι; Παιδιά όπως όλοι μας ήτανε πριν κι έτσι έγιναν και μετά. Τα γνωστά ΚΝΑΤ της εποχής μου τραγουδούσαν τραγούδια για ελευθερία και συναδέλφωση των λαών τις ώρες που δεν έδερναν συμφοιτητές.

    Μας μεγάλωσαν κάνοντάς μας τη συνείδηση ελαστική, γι αυτό ψηφίζουμε όπως ψηφίζουμε (σαδομαζοχιστικά), τιθέμενοι εξ άλλου ευχαρίστως στην υπηρεσία του κάθε τσαρλατάνου γκουρού, πεπεισμένοι ότι είμαστε στο δρόμο το σωστό κι όλοι οι άλλοι είναι λάθος.

    Αυτό το τελευταίο κι αν δεν σ’ ανοίγει την όρεξη να τους σκοτώσης στο ξύλο όλους αυτούς που αντιτίθενται στην πρόοδο και την δημιουργία μιας κοινωνίας γεμάτη μ’ ανθρωπιά και φροντίδα για το συνάνθρωπο…

  33. 21/06/2007 6:26 μμ

    Βλέποντας πως αρκετοί δίνουν εδώ αναφορές, ας προσθέσω άλλη μία. Το συγκεκριμένο πείραμα είναι ένα από τα «συστατικά» ενός πολύ όμορφου διηγήματος που έγραψε φέτος ο Κώστας Χαρίτος στο 3ο Φεστιβάλ ΕΦ Ερμούπολης. Όποιος θέλει μπορεί να το διαβάσει στον δικτυακό τόπο της ΑΛΕΦ (www.alef.gr)

  34. 21/06/2007 8:11 μμ

    poly diafotistiko post .
    den mporousa na fantasto kati tetoio.

  35. 24/06/2007 8:10 μμ

    Για μένα ο μοναδικός κίνδυνος του πειράματος θα ήταν να πάρω το θέμα στα σοβαρά… και να ξεκοιλιάσω τον επιστήμονα, με σκοπό να του χώσω τα 30 ευρώ μέσα στο άντερο…

  36. 24/06/2007 8:14 μμ

    Μετά θα πήγαινα και φυλακή βέβαια, αλλά το χειρότερο θα ήταν τριάντα χρόνια… ενοχής για το γεγονός ότι νόμιζα πως υπήρξε πραγματικός πόνος και… ξεκοίλιασα _κατά λάθος_ κάποιον που ΔΕΝ ήταν _πραγματικός_ βασανιστής. 🙂

  37. 24/06/2007 11:53 μμ

    George : Ευτυχώς που το ’61 ήσουν αγέννητος.
    Για το καλό το δικό σου, του πειράματος, του επιστήμονα και της επιστήμης γενικότερα.
    🙂
    🙂

Trackbacks

  1. Καληνύχτα… « Μαμά……ετών 36…
  2. ΩΡΑ ΕΛΛΑΔΑΣ » Μήπως η δημόσια ζωή εκφασίζεται;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

  • θέι θάμθιγκ

  • ΠΡΟΣΟΧΗ!

  • ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΥΠΕΡΠΕΡΑΝ

  • Monkey Business

  • The Big Store

  • Από 06/01/2007 μέχρι τώρα

  • This blog is under copyleft… All wrongs reversed

  • Πληκτρολογήστε το email σας για να ακολουθήσετε αυτό το blog και να λαμβάνετε ειδοποιήσεις για νέες δημοσιεύσεις μέσω email.

    Μαζί με 7.588 ακόμα followers

  • Ιουνίου 2007
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
    « Μάι.   Ιολ. »
     123
    45678910
    11121314151617
    18192021222324
    252627282930  
  • Αρέσει σε %d bloggers: