Skip to content

Κόσµος. Κοσµάκης. Και κουραδόπλαση

29/10/2007

«Σαν ‘ρχότανε το φτινόπωρο— για τότες µιλώ, που ήµουνα παιδαρέλος —µε ξύπναγε, µε το χάραµα, ε,ένα πουλάκι µικρό, κόκκινο απουκάτου στο λαιµό.
Αυτό λάλαγε πρώτο. Όχι λαλιά. Έτριζε. Και µετά εξύπναγαν όλα τ’ άλλα.
Εξέβγαιναν καταχείµωνο, µετά τα πρωτοβρόχια.
Τα κοτσύφια. Τσίχλες. Μπεκατσόνια.
Και κάτι πουλιά µεγάλα. Καληµάνες τα λέγανε.
Κάθε εποχή είχε τα πουλιά της. Κι εγώ δεν τα χόρταινα.
Πετροκοκόρια — οι τσαλαπετεινοί. Με το λοφίο. Και την µεγάλη, σπαθάτη ουρά.
Τα τουρλιά που φκιάνανε τη φωλιά τους καταγής, µέσα στα σιτάρια.
Οι τσιουπίτσες — από κει εβγήκε και η τσιούπα. Η κοπελιά.
Που είχε την χάρη αυτηνού του πουλιού.
Ο Ασπρόκωλας, που είχε µια άσπρη τούφα πούπουλα στον κώλο.
Η λιάριτζα κι ο αητοµάχος λιαριτζής, της οικογενείας των αητοειδών.
Ο συκολόγος ή συκοφάγος. Είχε απάνω του όλα τα χρώµατα τ’ ουράνιου τόξου.
Τετετζιές. Κάτι µικρούλια που τρύπωναν κι έκαναν τ’ αυγά τους σε τρύπες δέντρων.
Ο τσιώνης, κοµµάτι µεγαλύτερος από τον σπούργιτα.
Τα τρυγόνια κι οι πέρδικες.
Ο τρυποφράχτης. Μια σταλίτσα πράµα.
Κι οι καρδερίνες.
Σαν λάληγε ο Γκιώνης ή χτυπούσε καµπάνα, µου ‘ρχόταν µελαγχολία.
Στενοχωριόµουν για τον πατέρα µου.
Που έτρεχε από τα άγρια χαράµατα για να µας αναστήσει.
Εµπήκα από µικρός στα βάσανα της ζωής.
Σαν παιδάκι δεν χόρτασα τα παιχνίδια.
Δε λέω, έπαιζα. Αλλά στη ζούλα.
‘Ετρεχα δω κει για κάνα πιάτο φαγάκι.
Για κάνα µονόφραγκο.
Τα πουλιά µε µάθανε µουσική.
Όταν πιάνω το όργανο και παίζω ταξίµι, ‘ρχόνται τα πουλιά και κάθουνται στο τάστο.
Στο µάνικο. Και τα δάχτυλα γίνονται πουλιά.
Από µέσα τα δάχτυλα γίνουνται όπως οι µπακούλες τους.
Και πατώ τα τάστα όπως εκείνα, που κάθουνται στις κόρδες.
Επρόσεχα στις τηλεγραφοκολώνες, που κάθουνταν απάνου στα σύρµατα τα χελιδόνια.
Έτσι είναι τα ταξίµια. Σαν τα χελιδόνια, ‘ρχόνται την άνοιξη. Χτίζουν τις φωλιές στα ίδια µέρη.
Ή ξαναβρίσκει το ζευγάρι τη φωλιά που άφησε. Γεννάνε. Μεγαλώνουν τα ξεπεταρούδια.
Γιοµώζει η άνοιξη ζωή.
Τα καλοκαίρια φουντώνουν για καλά.
Και σαν έρθει το φτινόπωρο, µαζεύουνται όλα µαζί. Περιµένουν και τα αργοπορηµένα.
Δεν λαλάνε. Είναι µελαγχολικό το φτινόπωρο.
Κάθουνται πάνου στα σύρµατα και περιµένουν.
Κι όλα µαζί, µεµιάς, φρρρρτ, πάνε.
Για ζεστές χώρες. Γι’ αλλού.
Στην Αφρική, λένε.
Σαν κουράζουνται στις θάλασσες, κουρνιάζουν στα καράβια.
Ή στα φτερά πάνου άλλων πουλιών.
Που έχουν µεγάλα φτερά.
Ένα τοσοδούλι χελιδόνι και να πετάει από τον ένα κόσµο να πάει στον άλλονα.
Μ’ αρένουν τα χελιδόνια.
Αλλά µε τις γαλιάντρες είναι άλλο πράµα. Πάει το στόµα τους ροδάνι.
Τα βλέπεις πόσα έχω; Δεν κάνω χωρίς πουλιά.
Στενοχωριέµαι που τα ‘χω στα κλουβιά.
Μ’ αγαπάνε. Ξέρω τα χούγια τους.
Όταν είµαι στεναχωρηµένος, το πιάνουν.
Και να δεις πώς κάνουν. Σκίζεται η καρδιά τους.
Προσπαθώ να µην το δείχνω. Αλλά ‘ναι χειρότερα.
Τα πουλιά δώκανε στην ψυχή µου µουσική.
Κι οι άνθρωποι, βάσανα.
Εδώ πιο πάνω, στις ράχες. Το βουνό.
Βλέπεις εκείνο το δέντρο;
Μία µέρα που τράβηξα κατά κει να ξεχλιάνω, είδα ένα κουρµπάνι µέλισσες σαν σταφύλι.
Την άλλη µέρα, είχαν κάνει την κουφάλα σπίτι τους και αράδιζαν.
Μια χαρά που πήρα…
Το χειµώνα, που δεν υπάρχουν λουλούδια για να µασούν την θροφή τους, επάγαινα και το τάιζα ζαχαρίτσα.
Και πέφτει άπου λες ένα χιόνι κι αποκόβει τα πάντα. Ξεκινάω . Μεριάζω το χιόνι. Φτάνω.
Τι να δω. Στις άκριες της κουφάλας, πεθαµένες µια χούφτα µέλισσες.
Αδειάζω την ζαχαρίτσα µέσα.
Πάω, µόλις µαλάκωσε ο καιρός.
Αράδιζε το µελισσάκι.
Ε, δε θα το πιστέψεις.
Κάθισαν οι µέλισσες λεφούσι απάνου µου και δε µε ‘φαγε καµία.
Ξεβγήκε ο ήλιος.
Ανθισαν τα κλαριά.
Ανεβαίνω στο βουνάκι.
Πάω στο δέντρο.
Πουθενά µέλισσες.
Ανθρώπινα χέρια είχαν βουλώσει την κουφάλα µέχρι πάνω µε λάσπη.
Την ξεβουλώνω. Τηράω µέσα στο σκότος, Περιµένω µέλισσες.
Τίποτας.
Είχαν σκάσει. Αποθάνει από δίψα, ξέρω γω τι.
Και κει που φεύγω, σκάει µύτη µια µελισσούλα. Ετοιµοθάνατη. Δε θα το ξεχάσω ποτέ.
Κόσµος. Κοσµάκης. Και κουραδόπλαση».

H διήγηση αυτή του Μάρκου Βαμβακάρη είναι από το λεύκωμα των εκδόσεων Τεγόπουλου-Μανιατέα ,»Μύθος ρεμπέτικος-Μάρκος Βαμβακάρης» με κείμενα και επιμέλεια του Γιώργη Χριστοφιλάκη.
Προσέξτε το λεξιλόγιο.
Προσέξτε την βαθιά -βιωμένη- γνώση του Μάρκου για τα πουλιά και την Φύση. Ονόματα, χρώματα, ήχοι, συνήθειες…
Θαυμάστε πόσο τρυφερά πέφτει η ματιά του «μάγκα» ρεμπέτη πάνω στους μικρούς φτερωτούς συντρόφους του, τα πουλιά και τις μέλισσες. Υποκλιθείτε στην οικολογική συνείδηση ενός λαϊκού ανθρώπου, σε μια εποχή που η οικολογία δεν υπήρχε ούτε σαν όρος στα λεξικά.
Και τέλος, απολαύστε το «ταξίμ» από τις πενιές του Μάρκου.
Όταν τον άκουγαν τα 80 πουλιά που είχε σε κλουβιά να παίζει μπουζούκι,σώπαιναν όλα. Για να τον ακούσουν…

**Μια παλιότερη αναφορά στον Μάρκο Βαμβακάρη από το ίδιο λεύκωμα θα βρείτε εδώ: «Γιατί είχα έρωτα στα γράμματα»
22 σχόλια leave one →
  1. 29/10/2007 11:05 πμ

    Τα πουλιά µε µάθανε µουσική.
    Όταν πιάνω το όργανο και παίζω ταξίµι, ‘ρχόνται τα πουλιά και κάθουνται στο τάστο.
    Στο µάνικο. Και τα δάχτυλα γίνονται πουλιά.

    Γι’ αυτό….
    (υπέροχο είναι)

    Καλημέρα, καλή εβδομάδα.

  2. 29/10/2007 11:26 πμ

    Ήξεραν να ακούν. Οι περισσότεροι από εμάς ακόμα δεν έχουμε μάθει. Καλημέρα.

  3. 29/10/2007 12:07 μμ

    Δεν είναι τρομερός ο τρόπος που τα διηγείται;
    Εγώ τον βρίσκω ποιητικότατο.
    To χαϊκού του ρεμπέτη:

    «Κόσμος.
    Κοσμάκης.
    Και κουραδόπλαση»

  4. imikrimarika permalink
    29/10/2007 1:19 μμ

    Πολλές αλήθειες λέει ο Βαμβακάρης για τα ζώα ,τους ανθρώπους …πιο κτήνη οι άνθρωποι από τα ζώα αλλά αν στη δική μας την αυλή υπήρχε ένα μελίσσι τι θα κάναμε εμείς οι υπόλοιποι άνθρωποι , ακόμη κι αν συγκινούμαστε από τα λόγια του , θα το αφήναμε το μελίσσι ή θα το….δεν είμαστε ο Μάρκος για να μην μας τσιμπήσουν οι μέλισσες …

  5. 29/10/2007 1:32 μμ

    τα παντα είναι θέμα παιδείας τελικά
    http://www.sotiris-koukios.blogspot.com

  6. 29/10/2007 2:11 μμ

    Μου αρέσει αυτή η γλύκα που βγαίνει σήμερα με όχημα τη μουσική…θυμόμουν το ποστ μου με τον Ροστροπόβιτς και τα πουλιά που ξύπνησαν στο δάσος (θυμασαι?) καθώς και κάτι που ετοιμάζω σε σχέση με τα πουλιά και κάποιους κλασικούς συνθέτες (χαρακτηριστικότερη η περίπτωση του Messiaen που αφιέρωσε μια ολόκληρη σειρά κομματιών για πιάνο στα πουλιά, θεωρώντας τα τους καλύτερους μουσικούς «Catalogue d’oiseaux «.
    Διαβάζοντας το σημερινό σου ποστ σου, διαπιστώνω για άλλη μια φορά το πόσο η μουσική είναι τελικά στη βάση της ίδια…

  7. 29/10/2007 2:16 μμ

    τι πανέμορφο, ε;

  8. 29/10/2007 2:53 μμ

    Να ‘σαι καλά γι αυτή την αναδημοσίευση.
    Κελάιδησε η καρδιά μας.

  9. 29/10/2007 3:35 μμ

    Εξαιρετικό το τραγούδι…

  10. 29/10/2007 3:49 μμ

    Κοίτα να δεις λοιπόν… για ν’ αγαπάς τη γη μας δεν χρειάζεται ούτε να είσαι «οικολόγος» ούτε και να κατέχεις από ορολογία. Αρκεί να ξέρεις ν΄αφουγκράζεσαι το τραγύδι των πουλιών…

  11. 29/10/2007 4:20 μμ

    Ν’ ακούμε το ταξίμι και να διαβάζουμε τα σοφά λόγια του Μάρκου, ό,τι πρέπει για να πάει η βδομάδα μας καλά! Σ΄ευχαριστούμε, Αλλού! 🙂

  12. 29/10/2007 5:37 μμ

    Ωραίος ο αλλού φαν μάρκος βαμβακάρης!

  13. 29/10/2007 5:47 μμ

    Εξαιρετικό όλο το ποστ! Ξέρεις εμείς οι Έλληνες έχουμε και μια άλλη σχέση με τα πουλιά, που δεν την έχω δει σε άλλους λαούς .
    Καμιά άλλη δημοτική ποίηση δεν έχει τραγουδήσει τόσο τα πουλιά και κανένας άλλος λαός δεν έχει τόσο συνομιλήσει μαζί τους. Αφού πάντα πίστευα πως τα πουλιά μιλούν ελληνικά! Γι αυτό και καταλαβαίνουν τις πενιές του Μάρκου! 😉
    Να είσαι καλά Μαρξ για τα τρυφερά και ποιοτικά ποστ που μας χαρίζεις! Και φυσικά για τα σπάνια τραγούδια!

  14. 29/10/2007 8:13 μμ

    από το στόμα μου το πήρες γητέυτρια!

    το ελληνικό ταγούδι (να πω την αλήθεια δεν ξέρω για τα υπόλοιπα), με πρωταγωνιστή το δημοτικό τραγούδι είναι βαθύτατα οικολογικό.

    Ιτιές, λεμονιές, αετοί και καρδερίνες είναι ένα με τον άνθρωπο, χωρίς πολλά πολλά.

    Και τώρα; Τώρα αναπάντητες κλήσεις παντού, κεφάλι γεμάτο χρυσάφι και πάμε στον άδωνη για καφέ.

    Σημεία των καιρών. Και στο σχολείο «πρέπει να κάνουμε περιβαλλοντική εκπαίδευση, να αποκτήσουν τα παιδιά οικολογική συνείδηση». Ε βέβαια, βλέπεις το δημοτικό το κοροϊδεύαμε…

  15. 29/10/2007 9:48 μμ

    Με κίνδυνο να με πείτε τοπικιστή, θα το πω:
    Δεν είναι μόνο τα ερεθίσματα (πολλές φορές τα ίδια ερεθίσματα έχουμε όλοι). Είναι και θέμα βιωμάτων. Άλλη σχέση έχει με τη φύση ο βουνίσιος κι άλλη ο Κυκλαδίτης.
    Αυτή είναι η μαγεία του Μάρκου. Ακόμα και στα ταξίμια που φέρνουν το άρωμα της Ανατολής ο ήλιος κι ο αέρας κυριαρχούν. όπως και η σχέση του με τα «ταπεινά» της γης.

  16. 29/10/2007 11:15 μμ

    «Τα πουλιά δώκανε στην ψυχή µου µουσική.
    Κι οι άνθρωποι, βάσανα.» Πόσο , μα πόσο αληθινό! Ναι, ο ανεπανάληπτος Μάρκος. Τί να προσθέσει ο σημερινός άνθρωπος σ αυτόν τον γίγαντα ;
    Καλησπέρα Allu.

  17. 30/10/2007 12:06 πμ

    Χαίρομαι που σας άρεσε και η διήγηση του Μάρκου και το ταξίμι…
    Πάντα με συγκινεί η ανεπιτήδευτη σοφία των απλών ανθρώπων…
    Και ο Μάρκος εις διπλούν.
    Και λόγω μουσικής και λόγω… λόγου

  18. 30/10/2007 7:08 πμ

    Απλά, λιτά, απέριττα αλλά ουσιαστικά.

  19. 30/10/2007 12:03 μμ

    φέρτε τσίπουρα να κάμουμε ταραχή!

  20. 30/10/2007 12:04 μμ

    καλημέρα είπα;
    καλημέρααααααααα!

  21. 30/10/2007 12:42 μμ

    Σαν να ήταν …ειδικός στα πουλιά ο Μέγιστος Μάρκος!
    Τη καλημέρα μου!

  22. 30/10/2007 5:51 μμ

    Έτσι είναι τα ταξίµια. Σαν τα χελιδόνια, ‘ρχόνται την άνοιξη. Χτίζουν τις φωλιές στα ίδια µέρη

    Μοναδικός και στη σκέψη, και στη μουσική και….

    Καλό σου απόγευμα!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

  • θέι θάμθιγκ

  • ΠΡΟΣΟΧΗ!

  • ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΥΠΕΡΠΕΡΑΝ

  • Monkey Business

  • The Big Store

  • Από 06/01/2007 μέχρι τώρα

  • This blog is under copyleft… All wrongs reversed

  • Πληκτρολογήστε το email σας για να ακολουθήσετε αυτό το blog και να λαμβάνετε ειδοποιήσεις για νέες δημοσιεύσεις μέσω email.

    Μαζί με 7.591 ακόμα followers

  • Οκτωβρίου 2007
    Δ T Τ T Π S S
    « Σεπτ.   Νοέ. »
    1234567
    891011121314
    15161718192021
    22232425262728
    293031  
  • Αρέσει σε %d bloggers: