Skip to content

Περί Τέχνης

04/11/2007

Ο Γ. Σεφέρης στο βιβλίο του «Έξι Νύχτες στην Ακρόπολη» γράφει:

Η Τέχνη δεν μιμείται.
Όταν ακούς, «Μπα! Πόσο Μοιάζει!», μπορείς να είσαι βέβαιος πως πρόκειται για τεχνάσματα.
Η τέχνη δημιουργεί τον κόσμο. Η φύση είναι γι’ αυτήν ένα νεφέλωμα κι όλο το ζήτημα είναι να φτιάξεις από το νεφέλωμα ένα άστρο. Οι μεγάλοι δεν αρχίζουν από το να είναι ανθρώπινοι, αρχίζουν απάνθρωποι.Καταλήγουν στην ανθρωπιά πλαταίνοντας με κάποιο τρόπο τον εαυτό τους. Δεν πρέπει λοιπόν να ρωτιόμαστε, αν το τάδε δημιούργημα είναι φυσικό ή όχι, ανθρώπινο ή όχι, αλλά ποιο είναι το μέτρο της φύσης ή της ανθρωπιάς που περιέχει.

Με πιο λίγα λόγια ο Μαγιακόφσκι είχε πει:

«Η Τέχνη δεν είναι ένας καθρέφτης για ν΄αντανακλά τον κόσμο, αλλά ένα σφυρί για να τον διαμορφώσει…»
Κι ακόμα:
«Η Τέχνη δεν πρέπει ν’ αντανακλά σαν τον καθρέφτη, αλλά σαν φακός να μεγεθύνει»

Τζόρτζιο ντε Κίρικο

Σ. Νταλί

Π. Πικάσο

Γ.Μόραλης

Ν. Εγγονόπουλος

Advertisements
30 Σχόλια leave one →
  1. 04/11/2007 2:42 μμ

    να βλέπεις την αλήθεια, είναι τέχνη· μα και να την αποτυπώνεις, με όποιον τρόπο μπορείς.

    Καλημέρα 🙂

  2. 04/11/2007 4:22 μμ

    «Η Τέχνη δεν είναι ένας καθρέφτης για ν΄αντανακλά τον κόσμο, αλλά ένα σφυρί για να τον διαμορφώσει…»
    Κι ακόμα:
    «Η Τέχνη δεν πρέπει ν’ αντανακλά σαν τον καθρέφτη, αλλά σαν φακός να μεγεθύνει»

    Με αυτά τα λίγα λόγια συμφωνώ απολύτως!! Και συμπληρώνω…
    «Η Τέχνη δεν είναι ένας καθρέφτης για ν΄αντανακλά τον κόσμο, αλλά ένα σφυρί για να τον διαμορφώσει…»
    Κι ο Καλλιτέχνης, είναι το χέρι, που πιάνει το σφυρί για να διαμορφώσει τον κόσμο!! Έναν καλύτερο κόσμο…

  3. 04/11/2007 5:48 μμ

    η τεχνη θελει να χεις χρονο.
    οταν τρεχεις για το μεροκαματο,τι τεχνη να κανεις;

    θελω να πω λιγο πολυ-οχι ολοι- οσοι καναν ή κανουν τεχνη,ε εχουν ενα καλο κομποδεμα απο πισω…

  4. 04/11/2007 6:49 μμ

    Ναι Onomatodosia, ή είναι ευχαριατημένοι με τα λίγα όπως ο Van Gogh που έτρωγε ψωμί με τυρί κάθε μέρα. Μόνο.
    (Εγώ έβαλα σήμερα και μπόλικη ρώσικη…)

  5. konidaris permalink
    04/11/2007 7:29 μμ

    Κι έτσι, ο φουτουριστής Μαγιακόβσκι έρχεται σε αντίθεση με τον Σαίξπηρ που κραυγάζει στον Άμλετ του: «Η τέχνη πρέπει να κρατάει τον καθρέφτη μπροστά στη φύση!». Ποιός έχει δίκιο, ο άκρατος συμβολιστής ή ο προσγειωμένος ρεαλιστής; Τα παραπάνω εικονιζόμενα έργα είναι τέχνη, ενώ ο χειρουργικός λόγος του Ζολά, ο οργιώδης διάκοσμος της Καπέλα Σιξτίνα ή το πορτραίτο του Ολιβάρες από τον Βελάσκεθ δεν είναι;
    Λυπάμαι που θα διαφωνήσω με τον Μαγιακόβσκι, όσο βέβαια και με το Σαίξπηρ. Γιατί όσο κι αν ψάχνουν ανά τους αιώνες μεγαλόσχημους ορισμούς οι σοφοί , δεν θα συμφωνήσουν ποτέ. Κι αυτό γιατί η τέχνη υπάρχει πριν από όλους μας και μας περιλαμβάνει, άλλοτε ρεαλιστική κι άλλοτε σουρρεαλιστική, άλλοτε ψιθυρίζοντας κι άλλοτε ουρλιάζοντας στο πηγάδι της ψυχής μας τα νοήματά της. Κι είναι αυτά τα νοήματα ξεκάθαρα ή θολά που καλούμαστε να ερμηνεύσουμε ώστε να τα μετουσιώσουμε σε κάτι χρήσιμο για το πνεύμα. Και για τι όχι, και για την υλική καθημερινότητά μας. Άρα τέχνη δεν είναι αυτό που ορίζεται, αλλά αυτό που βιώνεται και μας κάνει καλύτερους.

  6. konidaris permalink
    04/11/2007 7:30 μμ

    Κι έτσι, ο φουτουριστής Μαγιακόβσκι έρχεται σε αντίθεση με τον Σαίξπηρ που κραυγάζει στον Άμλετ του: «Η τέχνη πρέπει να κρατάει τον καθρέφτη μπροστά στη φύση!». Ποιός έχει δίκιο, ο άκρατος συμβολιστής ή ο προσγειωμένος ρεαλιστής; Τα παραπάνω εικονιζόμενα έργα είναι τέχνη, ενώ ο χειρουργικός λόγος του Ζολά, ο οργιώδης διάκοσμος της Καπέλα Σιξτίνα ή το πορτραίτο του Ολιβάρες από τον Βελάσκεθ δεν είναι;
    Λυπάμαι που θα διαφωνήσω με τον Μαγιακόβσκι, όσο βέβαια και με το Σαίξπηρ. Γιατί όσο κι αν ψάχνουν ανά τους αιώνες μεγαλόσχημους ορισμούς οι σοφοί , δεν θα συμφωνήσουν ποτέ. Κι αυτό γιατί η τέχνη υπάρχει πριν από όλους μας και μας περιλαμβάνει, άλλοτε ρεαλιστική κι άλλοτε σουρρεαλιστική, άλλοτε ψιθυρίζοντας κι άλλοτε ουρλιάζοντας στο πηγάδι της ψυχής μας τα νοήματά της. Κι είναι αυτά τα νοήματα ξεκάθαρα ή θολά που καλούμαστε να ερμηνεύσουμε ώστε να τα μετουσιώσουμε σε κάτι χρήσιμο για το πνεύμα. Και για τι όχι, και για την υλική καθημερινότητά μας. Άρα τέχνη δεν είναι αυτό που ορίζεται, αλλά αυτό που βιώνεται και μας κάνει καλύτερους.

  7. 04/11/2007 7:35 μμ

    πεφτω σε περισυλλογή μπας και καταλάβω….

  8. 04/11/2007 8:23 μμ

    @ konidaris
    «Άρα τέχνη δεν είναι αυτό που ορίζεται, αλλά αυτό που βιώνεται και μας κάνει καλύτερους.»

    Πολύ γενικός ορισμός στο τέλος. Ενώ με όλα τα υπόλοιπα που έγραψες, συμφωνώ.
    Η Τέχνη δεν είναι θρησκεία ή ηθική. Δεν είναι απαραίτητο να μας κάνει καλύτερους. Μπορεί και να μας ματώσει, να μας εξοργίσει, να μας αφυπνίσει, να μας λυτρώσει…
    Επειδή η Τέχνη είναι υπόθεση πολύ προσωπική και πιστεύω δεν ορίζεται, έχω καταλήξει στο να μην κρίνω αν είναι ή δεν είναι Τέχνη, αλλά απλά να λέω αν μου αρέσει ή δε μου αρέσει.
    Γιατί αν Τέχνη για τον Μπωντλαίρ είναι να εκφράσεις το ονειροπόλημά σου… εμένα πάλι αυτό δε μου λέει τίποτα. Γιατί πιθανόν να μη συμπίπτει με το δικό μου. Από την άλλη λένε πως τέχνη είναι να μπορείς να δεις αυτό που δεν βλέπουν οι άλλοι. Ως δημιουργός ή ως θεατής; Κι επειδή για τον κάθε ορισμό ο καθένας μας έχει μια αντίρρηση και την αλήθεια του, καταλήγω ότι

    Τέχνη είναι ότι μου διεγείρει το συναίσθημα. Πολύ απλά, αυτό που μου αρέσει…

    Μαρξ πολύ ενδιαφέρον θέμα. Θα μπορούσες να το θέσεις και ρωτώντας ποιόν πίνακα προτιμούν, από τους παραπάνω και ποιόν απορρίπτουν. Να δεις πόσο απίστευτα διαφορετικές απόψεις θα έχει ο καθένας μας… 🙂

  9. 04/11/2007 8:29 μμ

    «Η Τέχνη δεν είναι ένας καθρέφτης για ν΄αντανακλά τον κόσμο, αλλά ένα σφυρί για να τον διαμορφώσει…»

    Κάπως έτσι ξεκίνησε και ο υπερρεαλισμός … ως εναντίωση στην τοτε μπουρζουαζία που την θεωρούσε υπεύθυνη για τους πολέμους.

  10. 04/11/2007 11:23 μμ

    έξοχο ποστ… και μόνο που σκέφτηκες να το ανεβάσεις.
    άντε γιατί κάτι τέτοια πάψαμε να διαβάζουμε στην βλογόσφαιρα.

  11. 04/11/2007 11:53 μμ

    Ένας άλλος είχε πει πως η τέχνη είναι η εξιδανίκευση των ορμέφυτων μας…
    δε νομίζω πως μπορούμε να δώσουμε ορισμό παρά μόνο να ψηλαφούμε και να περιγράφουμε την δικιά μας οπτική…
    Συγχαρητήρια για το όμορφο αυτό ποστ.

  12. 05/11/2007 12:35 πμ

    Θα το εξηγήσω με τη βοήθεια των μαθηματικών.
    Θεώρημα:
    Η Τέχνη είναι ένας ωραίος τρόπος για να τσακώνεσαι περί του τι είναι.
    Απόδειξη:
    Ο Νταλί σαφώς δεν κάνει Τέχνη.

  13. 05/11/2007 10:32 πμ

    Το πιο δύσκολο ερώτημα στην Ιστορία της Τέχνης είναι το πολύ απλό «τι είναι τέχνη». Το δεύτερο κατά σειρά δύσκολο ερώτημα είναι «η κοινωνία διαμορφώνει την τέχνη ή η τέχνη την κοινωνία;». Υπέροχο το ποστ! Με τσίγκλισες τώρα 🙂 Καλημέρες και καλή εβδομάδα!

  14. 05/11/2007 1:03 μμ

    Η τέχνη έχει πολλές μορφές…δημιουργός τέχνης μπορεί να είναι και ένας «σιδεράς» που θα φτιάξει με το δικό του στυλ μια καγκελόπορτα…και έχω πολλά ακόμα παραδείγματα…οι τελευταίοι ίσως εκφραστές της τέχνης (για μενα) είναι οι ζωγράφοι…είναι όμως…
    Καλημέρες

  15. konidaris permalink
    05/11/2007 2:55 μμ

    @γητευτρια
    Ελπίζω να προσέξατε την ελαφρώς ειρωνική προδιάθεση τηε τελευταίας φράσης. Αρνείται την τέχνη ως αντικείμενο ορισμού και αυτοδιαγράφεται ορίζοντάς την αμέσως μετά. Φυσικά και συμφωνούμε ότι η τέχνη είναι εξόχως υποκειμενική. Επίσης συμφωνούμε ότι μπορεί να μας εξοργίσει, να μας αφυπνίσει κτλ. Κι αυτές οι μεταστροφές είναι που οφείλουν να οδηγούν στην «καλυτέρευση». Και δε μιλώ για μια ελιτίστικη εκλέπτυνση αλλά για μια μαζική συμπαράσυρση προς τα πάνω. Τι βρίσκεται εκεί «πάνω»; Δεν το ξέρω, αλλά καίγομαι να το μάθω…
    ΥΓ. Μάλλον θα ψηφίσω τον Νταλί 🙂

  16. 05/11/2007 4:52 μμ

    «…αλλά ένα συφρί για να τον διαμορφώσει» ή «για να τον διαμορφώνει»; Λεπτομέρειες θα πείτε. Αλλά ίσως και όχι. Γιατί αν κάποιος θεωρήσει πώς πάει, διαμορφώθηκε ο (καλύτερος) κόσμος, θα βάλει την τέχνη (μπορεί και με το στανιό) ξανά στον ρόλο του καθρέφτη. Κάτι ήξερε (ή καλύτερα αναγκάστηκε να μάθει) σχετικά ο Μαγιακόφσκι αλλά και ο K. Μάλεβιτς.
    Προβληματίζομαι κάπως όταν μια συζήτηση μη-καλλιτεχνών οδηγείται στην χρησιμότητα της τέχνης. Μάλλον γιατί θεωρώ ότι τότε είναι πραγματικά χρήσιμη η τέχνη, όταν δεν της τίθεται το ερώτημα της χρησιμότητας.

    @ onomatodosia: υπάρχουν πλήθος μορφών λαϊκής τέχνης υψηλότατου επιπέδου (που έχει μάθει να τις απολαμβάνει ακόμα και η δική μας αντιλαϊκή κοινωνία), οι οποίες ΔΕΝ δημιουργήθηκαν στις αυλές κανενός Μαικήνα.

  17. 05/11/2007 8:02 μμ

    Όπως προαναφέρθηκε , ορισμό η τέχνη δεν επιδέχεται. Είναι σαν να ρωτάς τι είναι η ζωή. Μπορεί να μην επιδέχεται ορισμό , είναι όμως άμεσα συνηφασμένη με την πορεία του ανθρώπου. Για παράδειγμα : Αν έδειχνε κάποιος αυτούς τους πίνακες σε έναν άνθρωπο της αναγέννησης θα έβαζε τα γέλια και θα ζητούσε την άμεση ιατρική παρακολούθηση του δημιουργού. Ενώ τώρα τα βλέπουμε και τα συζητάμε κιόλας…

  18. 05/11/2007 9:51 μμ

    @ konidaris

    Θα συμφωνήσω απόλυτα στην επιλογή Νταλί. Με δεύτερο Πικάσο. Τα υπόλοιπα θα τα χάριζα… Θε μου σχώρα με :))))
    Και βεβαίως θα συμφωνήσω και πάλι απολύτως , με τη δευτερολογία σας.
    Με καλύψατε . 🙂

  19. 05/11/2007 10:47 μμ

    Το ποστ αυτό έγινε επειδή βρήκα ότι η άποψη του Σεφέρη και η άποψη του Μαγιακόφσκι περί Τέχνης συγγενεύουν σαν δεύτερα ξαδέρφια.
    Χαίρομαι που η ανάρτηση αυτού του ποστ έδωσε την αφορμή να ακουστούν και πιο προσωπικές απόψεις περί Τέχνης.
    Η Τέχνη έχει τόσο μεγάλη ποικιλία μορφών, μέσων και εκφράσεων και ο καθένας μας εισπράττει διαφορετικά το κάθε έργο τέχνης. Και ίσως αυτή να είναι τελικά η δύναμη της Τέχνης: με κάποιο τρόπο, με κάποια μορφή της, με κάποια έκφανσή της, μας αφορά όλους. Είτε ως δημιουργούς, είτε ως «καταναλωτές» της.
    —————————————-
    @ Μαριάνα (aka Γητεύτρια): αν σου περισσεύει κανένας Μόραλης, κανένας ντε Κίρικο, κανένας Εγγονόπουλος, εγώ εδώ είμαι!
    Προσφέρομαι να μου τον χαρίσεις…
    🙂

  20. 05/11/2007 10:52 μμ

    Και όσο είμαστε στο θέμα, κάτι έχει πει κι ο Χριστιανόπουλος για τη «θολούρα» του Σεφέρη.

  21. 05/11/2007 11:23 μμ

    @ Mάτι: Η κακή γνώμη που έχει ο Χριστιανόπουλος για τον Σεφέρη (αλλά και για τον Ελύτη) δεν νομίζω ότι μειώνει την αξία του Σεφέρη

  22. 06/11/2007 12:06 πμ

    Η – αιτιολογημένα – κακή γνώμη που δεν-έχει-μόνο-ο-Χριστιανόπουλος για το Σεφέρη, μπορεί να λέει κατιτίς για την αξία του κειμένου που παρέθεσες.

    Εγώ καταλαβαίνω που το πήγαινες (γενικότερα), αλλά επειδή η αποσπασματικότητα μπορεί να δημιουργήσει λανθασμένες εντυπώσεις, είπα να δαγκώσω.

    Πείραμα κοινωνικής μηχανικής: στην επόμενη έκθεση (ζωγραφικής, γλυπτικής, δεν έχει σημασία) που θα βρεθείς, φτιάξε ένα ντεμέκ βαθυστόχαστο δίστιχο και πες το σε αυτόν/αυτήν που θα βρεθεί δίπλα σου, με αφορμή το έργο που κοιτάτε. Πες του/της πως είναι του τάδε βασανισμένου Σλοβάκου ποιητή, που έζησε μια τραγική ζωή και πως τώρα οι ειδικοί ανακαλύπτουν το έργο του – είναι άγνωστος ακόμη στην Ελλάδα.

    Αντιλαβού (που έλεγε κι ένας καθηγητής μου); 😉

    Δεν κακίζω, αλλά είδα το «Σεφέρης» και το «Περί Τέχνης» και… τέλος πάντων, όσοι ασχολήθηκαν με το Σεφέρη λίγο περισσότερο, κατάλαβαν.

  23. mayaishere permalink
    06/11/2007 12:54 πμ

    Με επιμονή πλέον στην τέχνη, μετακόμισα! Μεγάλωσα και το artymedia δε με χωρούσε… Σας περιμένουμε, κερνάμε και φοντάν!

  24. mayaishere permalink
    06/11/2007 1:14 πμ

    ΑΑΑΑΑΑΑα… Το λελουδικό μου βγαίνει! Το blog όχι. Κάτι κάνω λάθος…

  25. Myshkin vs Raskolnikov permalink
    06/11/2007 1:34 πμ

    Εύγε για το ποστ. Με εντυπωσιάζει η ποικιλία και πολυσυλλεκτικότητα των σχολίων. Για να είμαι ειλικρινής περίμενα μια επωδό του στιλ «τέχνη είναι το δίκιο του εργάτη».

  26. 06/11/2007 1:00 μμ

    🙂 Για τα συγκεκριμένα είπα Μαρξούλη ε; Όχι για το σύνολο του έργου τους. Για να μη γίνονται και παρερμηνείες, εκτιμώ καλλιτεχνικά όλους τους καλλιτέχνες της ανάρτησης και το εννοώ. Όμως πολλών αγαπημένων ζωγράφων κάποιους πίνακες, ομολογώ ότι δε θα τους ήθελα. Σκιάζομαι κι εύκολα… 😛
    Tο σύνολο του έργου όμως του Χριστιανόπουλου, αλλά κυρίως τον ίδιο, θα τον χάριζα. :)))))

  27. 06/11/2007 1:06 μμ

    Πάντως ο Μπουκόφσκι έγραψε για την Τέχνη κάπου πως είναι αυτό που κάνεις για να βρεις γκόμενα.. :))

  28. 06/11/2007 1:19 μμ

    @Regimiento Cinqo

    Η Τέχνη είναι αυτό που ΔΕΝ κάνεις για να βρεις γκόμενα.

    (όπου γκόμενα βάλτε γκόμενο, χρήματα, αναγνώριση κ.ο.κ.)

  29. 10/11/2007 5:39 μμ

    Πολύ εύστοχο το απόσπασμα του Σεφέρη για να ανοίξει μια συζήτηση περί τέχνης. Νομίζω ωστόσο ότι ο μεγάλος ποιητής μας σφάλλει, όντας φυσικά απολύτως συνεπής με τον εαυτό του και την εποχή του. Ο καναδός φιλόσοφος Τσαρλς Τέιλορ αναλύει πειστικά στο βιβλίο του «Οι δυσανεξίες της νεωτερικότητας», Εκκρεμές, μτφρ. Μ.Πάγκαλου, το μετασχηματισμό που συντελείται στα τέλη του 18ου αι., και ο οποίος αναφέρεται στην αντικατάσταση ενός μοντέλου κατανόησης της τέχνης ως μίμησης από ένα μοντέλο κατανόησης το οποίο εστιάζει στην έννοια της δημιουργίας. Η μετατόπιση αφορά αυτό που θα αποκαλούσαμε γλώσσες της τέχνης, δηλαδή τις κοινές αναφορές τις οποίες δύνανται να κάνουν καλλιτέχνες και ποιητές. Η θεμελιώδης ιδέα ότι οφείλουμε να ενστερνιστούμε κατ’αποκλειστικόητα μια οντική τάξη ανεξάρτητη από τους ανθρώπους
    παύει πλέον να ισχύει. Αναδύεται αντίθετα ως αυτονόητη η άποψη που θεωρεί ότι διαφορετικές αισθητικότητες και διαφορετικά συγκείμενα εικόνων μπορούν να μας παράσχουν εντελώς διαφορετικές οπτικές του ίδιου οράματος. Αυτή την τελευταία άποψη αντανακλά κατά τη γνώμη μου και ο Σεφέρης.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

  • θέι θάμθιγκ

  • ΠΡΟΣΟΧΗ!

  • ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΥΠΕΡΠΕΡΑΝ

  • Monkey Business

  • The Big Store

  • Από 06/01/2007 μέχρι τώρα

  • This blog is under copyleft… All wrongs reversed

  • Πληκτρολογήστε το email σας για να ακολουθήσετε αυτό το blog και να λαμβάνετε ειδοποιήσεις για νέες δημοσιεύσεις μέσω email.

    Μαζί με 7.588 ακόμα followers

  • Νοέμβριος 2007
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
    « Οκτ.   Δεκ. »
     1234
    567891011
    12131415161718
    19202122232425
    2627282930  
  • Αρέσει σε %d bloggers: