Skip to content

Ο Μάρκος (δεν πήγε ποτέ) στο Χόλυγουντ

14/11/2007

Πολλά από τα τραγούδια του Μάρκου Βαμβακάρη μπορούν να χαρακτηριστούν και ως μικρά χρονογραφήματα της εποχής που γράφτηκαν. Ένα από αυτά είναι το τραγούδι «στο Χόλυγουντ» που δισκογράφησε ο Μάρκος το 1936. Στο χασάπικο αυτό οι στίχοι του Μάρκου με χιούμορ, ζωντάνια και λαϊκή αφέλεια, απεικονίζουν την έλξη που ασκούσαν οι κινηματογραφικοί αστέρες του τότε, στους νέους του μεσοπολέμου.

[Ο Μάρκος, τριαντάρης και ντυμένος στην πένα]

Θα πάω στην Αμερική και πλούτη θ’ αποχτήσω,
Αμερικάνους και Ρωμιούς να τους ευχαριστήσω.
Αμερικάνους και Ρωμιούς να τους ευχαριστήσω,
θα πάω στην Αμερική και πλούτη θ’ αποχτήσω

Ακόμα και στο Χόλυγουντ θα βάλω το ποδάρι
που ‘ναι στρωμένο μάλαμα κι όλο μαργαριτάρι,
που ‘ναι στρωμένο μάλαμα κι όλο μαργαριτάρι
Ακόμα και στο Χόλυγουντ θα βάλω το ποδάρι

Τ’ άστρα θα ειδώ του σινεμά με τα μεγάλα μάτια
στης Άννης Όντρας θ’ ανεβώ τα ολόχρυσα παλάτια.
Στης Άννης Όντρας θ’ ανεβώ τα ολόχρυσα παλάτια
Τ’ άστρα θα ειδώ του σινεμά με τα μεγάλα μάτια

Κι αν θέλει χαιρετίσματα κανένας να της στείλει
έγνοια θα τα ‘χω μέσ’ στο νου και κόμπο στο μαντήλι.
Έγνοια θα τα ‘χω μέσ’ στο νου και κόμπο στο μαντήλι,
κι αν θέλει χαιρετίσματα κανένας να της στείλει

Η Άννυ Όντρα (Anna Sophie Ondrakova), που αναφέρεται στους στίχους είναι μια ηθοποιός και τραγουδίστρια πολωνο-τσεχο- αυστρο-γερμανο-γαλλικής καταγωγής, που μεσουρανούσε τότε στην μεγάλη οθόνη. H Άννυ Όντρα ήταν η ξανθιά πρωταγωνίστρια στην πρώτη «ομιλούσα» ταινία του Άλφρεντ Χίτσκοκ («Blackmail» 1928).
Οι φωτογραφίες της Άννυ Όντρα απεικονίζουν τη λάμψη και τον ερωτισμό που εξέπεμπε το αστέρι αυτό του Χόλυγουντ με τα μεγάλα (και όχι μόνο) μάτια, ενώ τα λαϊκά περιοδικά της εποχής εκείνης συντηρούσαν το μύθο της μιλώντας για την «ηθοποιό με τους 100 εραστάς». Όλα αυτά μπορούν εύκολα να εξηγήσουν γιατί ο Μάρκος κάνει ειδική αναφορά στην Άννυ Όντρα στο τραγούδι του αυτό.

[Η Άννυ Όντρα, η «ηθοποιός με τους 100 εραστάς» κατά το περιοδικό, και «τα ολόχρυσα παλάτια» κατά τον Μάρκο.]

Μέσα από το τραγούδι αυτό, ξεπροβάλει η μεγάλη επιθυμία του Μάρκου να ταξιδέψει στο Χόλυγουντ, ή πιο σωστά στην Αμερική. Όμως ,το όνειρο για το ταξίδι αυτό έμεινε μόνο όνειρο για τον Μάρκο Βαμβακάρη, αφού όταν ακόμη και στα γεράματά κατόρθωσε να εξασφαλίσει βίζα και διαβατήριο (το 1970), η κατάσταση της υγείας του δεν του επέτρεψε να πραγματοποιήσει το όνειρο της παιδικής του ηλικίας. Έφυγε στις8 Φεβρουαρίου του 1972 για το πιο μεγάλο του ταξίδι. Ένα ταξίδι, στον μύθο, στην Ιστορία, στην αθανασία…

Το πασαπόρτι �τοιμο. Το ταξίδι δεν �γινε ποτ�

[Το πασαπόρτι έτοιμο. Το ταξίδι δεν έγινε ποτέ]

Ο Γιώργης Χριστοφιλάκης γράφει σχετικά στο λεύκωμα του «Μάρκος Βαμβακάρης, μύθος ρεμπέτικος»:

Του ‘χε ταγµένο η Αγγελική Κάιλ(*) να τον ξελερώσει – σιγά το λέρωµα!-να του βγάλει διαβατήριον και να τον πάγει Αµερική µεριά, να διδάξει στα εκείθεν πανεπιστήµια.
Το τάµα το ‘δεσε κόµπο. Έφκιασε χασάπικη παντελονιά, την κιµπάρικη φανέλα, σακακιά και τραγιάσκα. Τα κρέµασε κι επερίµενε.
«Θα πάω κατά πέρα να τους τα πω. Όσα µου στάλαξε ο βίος».
Ήτο η ψυχή του λαβωµένη. Όπως το πουλί το χτυπηµένο στο φτερό.
Ταξίδεψε και εταξίδεψε τον ντουνιά µε τα «τραγουδάκια» του. Το επερίµενε το πέρασµα στην Αµέρικα.
«Εκεί έχω την φορεσιά. Βλάµικη. Και περιµένω. Μου το ‘ταξε».
Η µπέσα στους παλιούς εκείνους ήτο Τιµή.
Ο Λόγος εκρατείτο, ο ντουνιάς όµως εγύριζε ανεπαισθήτως ανακούρκουδα.
Λογοτιµήτες και µερακλήδες εξεχάστηκαν από τον αδίστακτο ρέφουλα των παραδόπιστων καιρών. Κι έµεινε στο περίµενε….
Δύο χρόνια πριν αποθάνει, ήθελε να πάει σε µοναστήρι.
«Να πάω. Να πω αυτηνού του ηγούµενου, βάλε µε µέσα. Εκεί. Σε µια γωνιά. Δε θα ‘µαι βάρος .Ένα πιάτο φαγάκι. Ό,τι να ‘ναι. Να συχάσω. Μέχρις να πάω κατά κάτω…»
Εκείνες τις ατέλειωτες µέρες, που δεν περνάγανε.
Εκείνες τις µεγάλες νύχτες, που αργούσε να ξηµερώσει, που ήτονε µπατίρης και µερακλωµένος, επαγαίνανε και τον βλέπανε ο Κεροµύτης, ο Άκης Πάνου κι ελόγου µου.
Από τα τραγούδια του κονόµαγαν στα κέντρα επίδοξοι λαρυγγόφωνοι πλιατσικοκούδουνοι.
Κι ο Γενάρχης στην απ’ όξω.
Να περιµένει το ταξίδι.
«Έχω καηµούς αγιάτρευτους
βαθιά στα φυλλοκάρδια
και πάντα µελαγχολικό
µε βρέσκουνε τα βράδια».
Το ταξίδι που επερίµενε και δεν ήρθε.
Κι η φορεσιά έµεινε αµανάτι για το άλλο ταξίδι.
Το παντοτινό.


(*) Η Αγγελική Βέλλου Κάιλ, είναι η συγγραφέας του βιβλίου » Μάρκος Βαμβακάρης- Αυτοβιογραφία». Το βιβλίο αυτό στηρίχτηκε σε μια σειρά αφηγήσεων του ίδιου του Μάρκου, λίγο μετά τα μέσα της δεκαετίας του ’60, που κατέγραψαν μια ομάδα -τότε- φοιτητών, φίλων του ρεμπέτικου (Νέαρχος Γεωργιάδης, Κική Καλαμαρά κ.ά.). Το 1967 και αφού η καταγραφή αυτή έχει σταματήσει λόγω της χούντας, έρχεται σε επαφή με το Μάρκο η Αγγελική Βέλλου-Κάιλ και το ήδη υπάρχον υλικό περνάει στα δικά της χέρια για να το εκδώσει στην Αμερική (αυτό της ζήτησε ο Μάρκος, βλέποντας ότι μεσ’ στη χούντα ήταν αδύνατον να περάσει τη λογοκρισία). Η Βέλλου-Κάιλ θα προσθέσει σ’ αυτό το υλικό μερικές ακόμη αφηγήσεις του Μάρκου που η ίδια κατέγραψε και θα το εκδόσει τελικά το 1978 από τις εκδόσεις Παπαζήση.

Μία κριτική παρουσίαση του βιβλίου αυτού από τον Άρη Νικολαϊδη μπορείτε να διαβάσετε στο διαδικτυακό περιοδικό για το λαϊκό τραγούδι «Η Κλίκα»

 

 

14 σχόλια leave one →
  1. 14/11/2007 11:40 πμ

    Πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες, αν και για να είμαι ειλικρινής, το ήξερα. Και ΄τωρα θα σου εκμυστηρευτώ το πως. Παράλληλα με το πιάνο και την κλασική, μεγάλωσα μέσα στα ρεμπέτικα λόγω μπαμπά (το τι και πως δεν έχει σημασία). Στο σπίτι ακουγόταν συνέχεις Βαμβακάρης και Μπαχ…χαχα…ίσως κι αυτός να είναι ένας λόγος που πλέον δεν μπορώ άλλα ρεμπέτικα. Παρ’όλα αυτά ΄σεβομαι την ιστορία τους. Αυτά 🙂

    Καλημέρα σε ντο ματζόρε (κι όχι μείζονα :P)

  2. 14/11/2007 11:51 πμ

    @ Ελαφίνι :
    Καλημέρα
    Βαμβακάρη και Μπαχ, ε;
    Το ξέρεις ότι όταν ο Ζυλ Ντασέν άκουσε για πρώτη φορά Βαμβακάρη, τον αποκάλεσε «Μπαχ της Ελλάδας»;
    Δεν ξέρω αν είναι σύμπτωση ή αν μουσικολογικά υπάρχει κάποια ιδιαίτερη σχέση μεταξύ τους.
    Μουσικολόγος είσαι, κάτι παραπάνω θα ξέρεις…

  3. 14/11/2007 1:02 μμ

    δεν υπάρχει κάποια σχέση βέβαια…το κοινό τους όμως είναι πως και οι δύο ήταν ογκόλιθοι και επηρρέασαν όσο κανείς άλλος τις επόμενες γενιές (ο καθένας στον τομέα τους)…έθεσαν τις βάσεις…και είχαν μια στιβαρότητα και δωρικότητα..αυτά🙂

  4. 14/11/2007 1:09 μμ

    σαν να εχεις τον Βαμβακάρη και τον Τσιτσάνη κι αντίστοιχα τον Bach και τον Mozart…αυτο εννοώ στιβαρότητα😉

  5. 14/11/2007 2:02 μμ

    εγώ πάλι σκέφτομαι μήπως η νοστιμούλα κυρία της φωτογραφίας ήταν η επιθυμία του και όχι το Χόλλυγουντ.
    κι ας με συγχωρέσει ο μακαρίτης αν διαβάζω λάθος τους στίχους.
    🙂

  6. 14/11/2007 2:31 μμ

    Άννυ Όντρα μεγαλη φαντασιωση μαρκου……το καταλαβαινω απολυτα!

  7. 14/11/2007 2:48 μμ

    Ωραία η έρευνά σου και ενδιαφέρουσα η τροπή που δίνεις στην ιστορία του τραγουδιού με τον ανεκπληρωτο πόθο του Βαμβακάρη. Στο τέλος σκέφτηκα ότι στην εποχή του οι άνθρωποι εξακολουθούσαν να έχουν ανεκπλήρωτους πόθους, που τους ενέπνεαν πχ να γράφουν τραγούδια, ενώ σήμερα πολλές φορές πρώτα εκπληρώνεται η επιθυμία μας και σε δεύτερο χρόνο συνειδητοποιούμε την ύπαρξή της.

  8. 14/11/2007 5:09 μμ

    «Εκεί έχω την φορεσιά. Βλάµικη. Και περιµένω. Μου το ‘ταξε».
    Η µπέσα στους παλιούς εκείνους ήτο Τιµή.
    Ο Λόγος εκρατείτο, ο ντουνιάς όµως εγύριζε ανεπαισθήτως ανακούρκουδα.

    είδες, τότε, μετρούσε ο Λόγος, η Τιμή…

    (είδα κι άλλες φωτογραφίες της Άννης Όντρας – όντως, είχε μεγάλα κι όμορφα μάτια… Χαλάλι της το τραγούδι!😉 )

  9. fvasileiou permalink
    14/11/2007 8:01 μμ

    Νομίζω, είμαι σχεδόν σίγουρος δηλαδή, ότι «Μπαχ της Ελλάδας» αποκάλεσε τον Μάρκο ο Μάνος Χατζιδάκις.

  10. 14/11/2007 10:59 μμ

    @ Ελαφίνι: ευχαριστώ πολύ κυρία μουσικολόγε… Eίσαστε σαφέστατη🙂
    @ Krot: Στα νιάτα του σίγουρα το κίνητρο ήταν οι όμορφες κυρίες σαν την Άννυ Όντρα.
    Στα γεράματά του όμως , το ταξίδι στην Αμερική το ένιωθε ως καταξίωση. Δεν είναι λίγο να αναγνωρίζεται η αξία σου πέρα από τον ωκεανό.
    Πάντως με τους αστέρες του Χόλυγουντ είχε κάποια ιδιαίτερη συμπάθεια. Και στο τραγούδι του «Αν μ’ αξιώσει ο θεός» αναφέρεται σε κάποιους άλλους αστέρες της εποχής:

    Αν μ’ αξιώσει ο Θεός λεφτά και αποκτήσω
    θα χτίσω ένα μέγαρο τους πλούσιους να ελκύσω
    Θα ‘ρχόντουσαν πελάτες μου κορίτσια να ‘χουν τρέλες
    κι ο Βίλι Φριτς θα σκάρωνε αφράτους αργιλέδες

    Η Γκρέτα Γκάρμπο, μάγκα μου, θ’ ανάβει το τσιμπούκι
    κι ο Ζακ Κιεπούρα στη γωνιά θα παίζει το μπουζούκι
    Ο Τζίμι Λόντος για νταής θα κάθεται στις τσίλιες
    κι η Λίλιαν η Χάρβει θα διώχνει τις μπασκίνες

  11. 14/11/2007 11:14 μμ

    @ Idimon : «Αφράτη σαν φραντζόλα» φαίνεται στις φωτογραφίες η Άννυ Όντρα… Βελουδένια. Νομίζω ότι τέτοιες γυναίκες του άρεσαν

    @ Γεράσιμε : Πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι με ανεκπλήρωτους πόθους… Μικρούς ή μεγάλους.
    Ανεξαρτήτως εποχής.

    @ Νατάσα: ο λόγος τιμής ήταν πολύ σημαντικό πράγμα στις «παρυφές του υποκόσμου» όπου εκινείτο , ιδίως στα πρώτα του χρόνια το ρεμπέτικο τραγούδι. Και ο Μάρκος, στα νιάτα του ιδίως, τσαλαβούτησε μέσα στον κόσμο αυτό.

    @fvasileiou : Ο Χατζηδάκις στη διάλεξη που έκανε για το ρεμπέτικο τραγούδι στις 31 Ιανουαρίου 1949, στο Θέατρο Τέχνης, αναφέρθηκε στον Μπαχ για να χαρακτηρίσει μια μελωδία του Τσιτσάνη:

    [[Λίγο πριν απ΄ τον πόλεμο του ’40 ο Tσιτσάνης τραγούδησε για πρώτη φορά το «Αρχόντισσα μου μάγισσα τρανή- κουράστηκα για να σε αποκτήσω». Ήταν ένας μεγαλοφυής σχεδιασμός -μπορώ να πω- πάνω στο ερωτικό θέμα, που η δύναμή του και η αλήθεια του μας φέρνει κοντά στον «Ερωτόκριτο» του Κορνάρου και μετά από εκατοντάδες χρόνια κοντά στο «Ματωμέvο Γάμο» του Λόρκα. Η μελωδική του γραμμή αφάνταστη σε περιεκτικότητα και σε λιτότητα πλησιάζει τον Μπαχ. Αυτό το τραγούδι ορθώθηκε για να αντιμετωπίσει μια τυραννισμένη και δύσκολη εποχή και στάθηκε η πρώτη δυνατή φωνή μιας γενιάς.]]
    Όλη η διάλεξη βρίσκεται εδώ:
    http://www.rempetika.com/diafora/dialejh_xatzidaki.htm

  12. 14/11/2007 11:47 μμ

    Πάντως, καλώς δεν πήγε τελικά στην Αμερική ο Μάρκος. θα βουρλιζόταν τελείως ο καημέρνος
    φιλια τερας
    ριτς

  13. 15/11/2007 3:42 πμ

    Εγώ μπορεί να είμαι φανατικός «Θεοδωρακικός» αλλά στο Μ.Βαμβακάρη δε μπορώ να μην αναγνωρίσω την πατρότητα του ρεμπέτικου και κατ’ επέκταση (μαζί με τον Τσιτσάνη) του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού. Μπράβο γιά το σχετικό ποστ, άξιο συγχαρητηρίων. Όχι αυτό καθεαυτό, αλλά κυρίως το ενδιαφέρον που επιδεικνύεις γιά θέματα που άλλοι τα αγνοούν παντελώς.

  14. 16/11/2007 12:58 πμ

    Νάσαι καλά για να φτιάχνεις κι άλλα τέτοια θέματα.
    Ήδη εισηγήθηκα στο Δήμαρχο Άνω Σύρου (Πάνω Σύρας στη γλώσσα μας) να σε ανακηρύξει επίτιμο δημότη. Θα έκανα το ίδιο και με το Δήμαρχο της Ερμούπολης αλλά αυτός κάτω από Νταλάρα δεν καταδέχεται.🙂

    ΥΓ: Πότε επιτέλους θα κόψεις τις υπερβολές;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

  • θέι θάμθιγκ

  • ΠΡΟΣΟΧΗ!

  • ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΥΠΕΡΠΕΡΑΝ

  • Monkey Business

  • The Big Store

  • Από 06/01/2007 μέχρι τώρα

  • This blog is under copyleft… All wrongs reversed

  • Πληκτρολογήστε το email σας για να ακολουθήσετε αυτό το blog και να λαμβάνετε ειδοποιήσεις για νέες δημοσιεύσεις μέσω email.

    Μαζί με 7.591 ακόμα followers

  • Νοεμβρίου 2007
    Δ T Τ T Π S S
    « Οκτ.   Δεκ. »
     1234
    567891011
    12131415161718
    19202122232425
    2627282930  
  • Αρέσει σε %d bloggers: