Skip to content

Ο Δημήτρης Σαραντάκος θυμάται και τραγουδάει

26/11/2007

Καθώς πλησιάζει ο Δεκέμβρης, μήνας πολλαπλά σημαδεμένος από σημαντικές στιγμές της πρόσφατης Ιστορίας μας, οι «βόλτες στη Μπλογκοσλοβακία» θα ακολουθήσουν τον Δημήτρη Ν. Σαραντάκο σ’ ένα μελωδικό ταξίδι στην Ιστορία.

«Μνήμες από τα σατιρικά τραγούδια της Μυτιλήνης στα χρόνια της Κατοχής, της Αντίστασης και του Εμφύλιου»

Στους Μυτιληνιούς ανέκαθεν άρεσαν τα αστεία, τα σκώμματα και το γέλιο. Στις αρχές του 20ου αιώνα λειτουργούσε σύλλογος με τον τίτλο «Φιλόγελως», η δε «ορδή των βασιβουζούκων», παρά την μεταγενέστερη μυθοποίηση ήταν στην πραγματικότητα μια παρέα πλακατζήδων. Δεν είναι επίσης τυχαίο ότι επί σειρά ετών κυκλοφορούσε με επιτυχία ο «Τρίβολος», τοπικό σατιρικό περιοδικό του Στρατή Παπανικόλα.

Ο πατέρας μου ο Νίκος προσαρμόστηκε γρήγορα στο γενικότερο ευτράπελο και ιλαρό πνεύμα, από τον καιρό που έγραφε χρονογραφήματα στον «Δημοκράτη», κυρίως όμως από τότε που άρχισε να γράφει στον «Τρίβολο» και παράλληλα στην αθηναϊκή «Παπαρούνα» του Πολ Νορ.
Τα γράφω αυτά στο βιβλίο «Ο άγνωστος ποιητής Άχθος Αρούρης» γι΄ αυτό δεν τα επαναλαμβάνω.
tribolos.gif

Η επίθεση των Ιταλών αναζωπύρωσε τη σατιρική διάθεση. Στον «Τρίβολο» δημοσιεύθηκε η παράφραση που έκανε ο πατέρας μου στο γνωστό τραγούδι «Με λεν μπεκρή»

Με λεν Μπενί-
κι έχω φωνή
που όλη δονεί τη σφαίρα
και της Ευρώ-
μα το σταυρό
της πήρα τον αέρα.
Μεγάλες νι-
στην Αλβανί-
κι αν έπαθε ο στρατός μου,
δεν του κακιώ-
είναι μαγγιό-
κι ο πιο καλός του κόσμου.

Τους διχτάτορες κι αν πιάσουνε,
σένα δε θα σε κρεμάσουνε
Ντόρο κι αν κάνεις κι αν μας παρασταί-
τον λιονταρή και τον παλληκαρά,
είσ’ ο Μπενίτο
κι ούτε για ζήτω
δεν κάνεις τώρα φουκαρά.

Στην Κατοχή εξ άλλου, είχε παραφράσει το γνωστό τότε ρωσικό τραγουδάκι της μόδας «Σόνια». Επειδή αμφιβάλλω αν το ξέρει κανείς σήμερα, το παραθέτω για να κρίνετε την παράφραση:

Ήταν μια της άνοιξης ημέρα,
λουλούδιζαν οι κάμποι οι ρεματιές,
λαλιές πουλιών γεμίζαν τον αγέρα
κι αρώματα σκορπίζαν οι βραγιές.

Σφιχτά στην αγκαλιά μου σε κρατούσα
και σου ψιθύριζα λόγια γλυκά,
αιώνια πως θα μ΄αγαπάς θαρρούσα
και πως θα σ΄ αγαπώ παντοτινά.

Σόνια, Σόνια, άνθρωποι είμαστε όλοι,
ζούμε μιαν εφήμερη ζωή,
ό,τι σήμερα το αισθάνεται η ψυχή μας,
αύριο δε θα μας συγκινεί.

Πέρασε γοργά το καλοκαίρι
και του χινοπώρου η σιγαλιά
μας βρήκε στης αγάπης μας τα μέρη
να κλαίμε τα όνειρά μας τα παλιά

Κουράστηκε πια ν΄ αγαπά η ψυχή μας
κι αλλάζαμε συχνά λόγια πικρά,
τα χάδια που ομορφαίναν τη ζωή μας
φαινόταν και στους δυο μας βαρετά.

Σόνια Σόνια, κάθε αγάπη σβήνει
μόλις ζήσει λίγονε καιρό,
στην καρδιά μας δε μπορεί να μείνει
τίποτα παντοτινό.

Και τώρα η παράφραση:

Ήτανε του Ιούνη μια ημέρα,
που κίνησα γεμάτος σιγουριά
των Ρώσων για να πάρω τον αγέρα
το Λέμπενς Ράουμ ν’ απλώσω στον βορριά.

Σφιχτά και σταθερά τους πολεμούσα
έπαιρνα πόλεις καθημερινά
αιώνια πως θα τους νικώ θαρρούσα
και πως θα προχωρώ παντοτινά.

Σώνει σώνει, μου’ λεγαν οι φίλοι
μην παρατραβάμε το σκοινί
να φοβάσαι αυτόν τον Τσουγκασβίλι
μη μας στήνει καμιά μηχανή.

Σώνει, σώνει, μου φώναζε κλαίων
κι ο πιστός Μπενίτο από καρσί
κοίταξε τι έπαθε ο Μέγας Ναπολέων
μην τα πάθεις έτσι δα και συ

Πέρασε γοργά το καλοκαίρι
και του χινοπώρου η παγωνιά
μας βρήκε στα αφιλόξενα τα μέρη
να κλαίμε τα όνειρά μας τα παλιά

Κουράστηκε πια να νικά ο στρατός μου,
μαλώναν σα σκυλιά οι στρατηγοί
και τέλος μπήκα ο ίδιος, μοναχός μου,
να κάνω το κουμάντο στη φυγή

Χιόνια, χιόνια σκέπασαν τους λάκκους,
πλάκωσαν τις πόλεις τα χωριά
κι ο στρατός μου κυνηγιέται απ’ τους Κοζάκους
γέμισε νεκρούς κάθε μεριά

Μετά την Απελευθέρωση άρχισαν να ανεβαίνουνε πολλές επιθεωρήσεις, σε μια μάλιστα έπαιξα κι εγώ. Τότε πρωτακούστηκε μια παράφραση του αγαπητού στην Κατοχή τραγουδιού «Μπελ Αμί», σε νέους στίχους του Αργύρη Αραβανόπουλου

Του ΙΑΜ, ου ΙΛΑΣ τς η γι ΙΠΟΝ
μας ανοίξαν τα μάτια λοιπόν
τς ότ’ να κάνιτι ρε γκμπαρ,
δε μας βάζιτι σαμάρ,
σ΄τς ικλουγές θα μας βρίτι «απών»

Μα ξ΄πάσαν τα μλάρια
Πιτάξαν απ’ τς κατίνις τα σαμάρια

Τς η βασ’λές, του κλουτσάρκου του μλαρ
έ ντου πήρι ακόμα χαμπάρ
τς έστλι τουν Παπαντριγιά
τσι του Σκόμπυ, τ΄κουπριγιά
να μας βάλιν τσινούργιου σαμάρ

Βρε Γιώργη, βασλέ μας
Για ρίξι πρους την γην κουμμάτ’ του βλέμμα ς

Του ΙΑΜ, ου ΙΛΑΣ τς η γι ΙΠΟΝ
δείχνειν στράτις τσινούργιουν σκουπών.
Μ΄ ένα νου τσι μια γκαρδιά
ας φουνάξουμι πιδιά:
Ζήτουσαν του ΙΑΜ τς η γι ΙΠΟΝ.

Μετά την απελεύθερωση από τους Γερμανούς η Μυτιλήνη μαζί με τη Σάμο ήταν τα μόνα νησιά του Αιγαίου τα οποία εξακολουθούσαν να βρίσκονται κάτω από τον έλεγχο του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Αυτό βέβαια δεν άρεσε στους Άγγλους, οι οποίοι τα Χριστούγεννα του 1944 προσπάθησαν να αποβιβάσουν στρατό στη Μυτιλήνη για να βοηθήσουν την ντόπια αντίδραση.
Αλλά γι΄αυτό θα μας μιλήσει και πάλι ο Δημήτρης Σαραντάκος, στο επόμενο ποστ.

22 σχόλια leave one →
  1. 26/11/2007 2:12 μμ

    αχαχαχα, κοίτα τι μαθαίνει κανείς?!

    πάντως η συνέχεια φαίνεται πολύ ενδιαφέρουσα -μην την καθυστερήσετε πολύ!

  2. 26/11/2007 3:09 μμ

    Είναι σίγουρο ότι ο λαός επιστρατεύει τη σατιρική του διάθεση και το χιούμορ του στα δύσκολα, βοηθάει πάντα.
    Μ’ αρέσει πολύ η ερμηνεία του κ. Σαραντάκου – με την ντοπιολαλία του νησιού.
    Και έμαθα και για τον Άχθο Αρούρη – τον είχα «συναντήσει» σε διηγήσεις του Βάρναλη!

    Πολύ καλή δουλειά
    [τα μπράβο στο επόμενο😉 ]

  3. 26/11/2007 3:17 μμ

    H αντίσταση στο νησί της Μυτιλήνης είναι από τις πιο ένδοξες στιγμές της σύγχρονης ιστορίας μας. Πομπώδεις εκφράσεις, αλλά δε μπορώ να το πω διαφορετικά

  4. 26/11/2007 9:40 μμ

    Allu σε ολα αυτά τα θέματα εχω ενα κενό. Αμα ησυχάσω απο τα προβληματα, θα ήθελα να με βοηθήσεις λίγο να συγκεντρωσω αρχειακό υλικό να το αφήσω στα παιδιά
    σε φιλω
    αυριο απεργώ και περπατώ. τα αιτηματα μας δεν τα ξερει ο κοσμος, ουτε τα καταλαβαίνει. Νομίζει ότι βγαζουμε λεφτά, νομιζει ότι το αγγελιοσημο ειναι κατι μαγικό , νομίζει ότι παιρνουμε συντάξεις. πλανη μεγάλη. μακαρι καποιος να βγει και να τα πει.
    ριτς

  5. 26/11/2007 10:45 μμ

    @ Κροτ: Το αμέσως επόμενο ποστ θα είναι η συνέχεια. Και δεν θα αργήσει.

    @ Νατάσα: Τραγουδάει με την ψυχή του…
    Εμένα, που έχω αποπειραθεί κατά καιρούς να κάνω παρωδία κάποιων ποιημάτων, με έχει εντυπωσιάσει η παράφραση του τραγουδιού «Σόνια». Δες με πόση τέχνη το «Σόνια, Σόνια» του πρότυπου παραφράζεται σε «σώνει σώνει» και μετά σε «χιόνια, χιόνια»…

    @ compasso : κάθε τόπος έχει λόγους να είναι περήφανος… Κάθε τόπος έχει τις ένδοξες στιγμές του.

    @ Ρίτσα: Εγώ να δεις πόσα κενά έχω…Και σ’ αυτά και σε άλλα θέματα. Το να το παραδεχτεί κάποιος ότι έχει κενά, είναι η μισή αρχή για να τα καλύψει.
    Όσο για τα θέματα των δημοσιογράφων (αν και δεν γίνεται να τα συζητήσουμε σ’ αυτό το ποστ), δεν νομίζω ότι υπάρχει πιο κατάλληλος άνθρωπος από σένα για να τα γράψει.

  6. 26/11/2007 11:11 μμ

    πολύ ενδιαφέρον το σημερινό post.
    Η σάτιρα είναι όπλο θανατηφόρο….
    Η Μυτιλήνη μέχρι πριν μερικές δεκαετίες ήξερε να αγωνίζεται.
    Τώρα το έχουμε (και σημασία η λέξη έχουμε) γυρίσει στην κλάψα ότι φταίνε οι άλλοι. Τα πρότυπα μας είναι η κακή τουριστική ανάπτυξη , η εκμετάλλευση των φοιτητών , των πιστών που γυρνούν στα μοναστήρια.

    Καμία σχέση δηλάδη με όσα περιγράφει ο Δ.Σαραντάκος.

    Ευτυχώς υπάρχουν ακόμη εν ζωή αγωνιστές που μπορούν να σου διηγηθούν φοβερές ιστορίες.

    (ενδιαφέρον post γιατί όπως και να το κάνουμε η Μυτιλήνη είναι η πατρίδα μου)

  7. 26/11/2007 11:43 μμ

    Καταπληκτικό. Μου θύμισε την όμορφη ντοπιολαλιά της Μυτιλήνης.
    Σχετικά με το αντιστασιακό κίνημα σε Μυτιλήνη και Σάμο ήταν έπος. Μη ξεχνάμε πως αυτά τα νησιά ήταν αποκομένα από τις όποιες εφεδρείες του ΔΣΕ. Κι όμως κράτησαν.
    Ελάχιστοι ξέρουν πως η τελευταία μάχη του εμφύλιου δεν ήταν ο Γράμμος στα τέλη Αυγουστου του 49 αλλά η μάχη του Κέρκη την άνοιξη του 1950 με την αναπόφευκτη ήττα των λιγοστών του ΔΣΕ, την αυτοκτονία του στρατιωτικού διοικητή συνταγματάρχη Ν. Μαλαγάρη και την (τύπου Άρη Βελουχιώτη) διαπόμπευση του νεκρού σώματος του αγωνιστή Γιάννη Ζάγκα στην πλατεία Βαθέως.
    Κάρολε και Νίκο με φτιάχνετε να γράψω ποστ για το αντάρτικο στη Σάμο.

  8. 27/11/2007 12:39 πμ

    Ουπς. Εκ παραδρομής.
    Κάρολε και Δημήτρη ήθελα να πω.

  9. 27/11/2007 11:19 πμ

    @Γρηγόρη: Η σάτιρα , πράγματι είναι όπλο.
    Όπως και το τραγούδι.
    Όσο γι’ αυτό που γράφεις για την Μυτιλήνη, ότι «κάποτε ήξερε να αγωνίζεται, τώρα μόνο κλαψουρίζει», αυτό είναι γενικό χαρακτηριστικό όλων των νεοελλήνων. Δυστυχώς

    @ Αμετανόητε: Δυστυχώς οι ντοπιολαλιές σιγά σιγά χάνονται στο χωνευτήρι της «in» γλώσσας που επιβάλλει η TV.
    Να γράψεις για το αντάρτικο στη Σάμο , αφού σε «φτιάξαμε»
    Υ.Γ
    Η αφήγηση είναι του κ. ΔημήτρηN. Σαραντάκου, που έφτασε στη… Μπλογκοσλοβακία μέσω του του Νίκου Δ. Σαραντάκου.
    Άρα Δημήτρη και Νίκο είναι το σωστό.

  10. 27/11/2007 1:06 μμ

    καλημέρα,
    πάρα πολύ ενδιαφέρον το post -δεν είχα ιδέα!- και περιμένω την συνέχεια.
    Δεν έχω επισκεφτεί ακόμα την Μυτιλήνη αλλά έχω ακούσει ιστορίες από γνωστούς μου-που είναι από την Μυτιλήνη- και τους θεωρώ ωραίους ανθρώπους!
    Ωραίος ο παππούς,
    ωραίοι και αυτοί που τον τιμούν και δεν αφήνουν τις ιστορίες τους να ξεχαστούν.
    Καλημέρα!

  11. 27/11/2007 1:54 μμ

    τέλειο αν και οι μυτιληνιοί το έχουμε στο αίμα μας το αστείο όχι μόνο σε ιστορικές στιγμές :

    η θειά μου η Αμερσούδα τρία βρακιά φορεί
    ώσπου να βγάλει το ‘να τ’άλλο το κατουρεί
    γω το κνώ (κουνώ) κι εκείνο σκούζ (σκούζει)
    θα το σκάσω σαν καρπούζ(ι)
    γω το κνώ κι εκείνο κλαίει
    του διαβόλ(ου) το μπαστερδέλ(ι)

  12. 27/11/2007 9:38 μμ

    Βρε συ θέλω να σου στείλω ένα mail και δεν μπορώ να το βρω…

    Κάνε ένα κόπο και στείλε μου εσύ για να RE. έχει να κάνει με τις 12 ΔΕΚ!

  13. 27/11/2007 10:18 μμ

    Αλλου, εχεις δικιο. Αλλά το ξέρεις ότι ειμαι πάντα διστακτική. Δεν ξέρω πώς ο άλλος – που δεν εχει τις γνώσεις τις δικές μου στο συγκεκριμένο θέμα – θα το εκλάβει. Δεν αντεχω τις άκαιρες αντιπαλότητες. Το μονο που μπορώ να πω είναι ότι πάνε να διαλύσουν ενα από τα λιγα υγιη ταμεία που δεν χρηματοδοτείται από το κράτος. και ότι το αγγελιόσημο ειναι ουσιαστικά η υπεκφυγή των εργοδοτων να πληρωνουν τις εισφορές. Αν καταργηθεί, θα πρεπει ο εργοδότης να αναλαβει αυτά τα βάρη… Τέλος να πω ότι οι μισθοί μας είναι χαμηλοί, δεν παιρνουμε σοβαρές συντάξεις , εχουμε νεους που μενουν εκτός μισθολογίου καμια διετία, έχουμε νέους που ειναι με δελτιο και πληρώνουν υποχρεωτικά ΤΕΒΕ και άλλα πολλά. Οταν όμως υπαρχουν οι 40 μαξιμουμ της τηλεόρασης που πραγματι πληρώνονται αδρά και κάνουν άλλη ζωή, είναι φυσικό να μας παίρνει η μπάλα όλους.
    Αυτά σε πολυ γενικό πλαισιο.

  14. 27/11/2007 11:46 μμ

    @ ritsmas:
    Να μη φοβάσαι να τα λες αυτά ακόμα κι αν κάποιοι σε προγκήξουν από την άγνοια τους. Ο κόσμος δεν ξέρει. Βλέπει τους 40 (πολλούς λες) και βρίζει όλο το χώρο.
    Κάποτε που έκανα κι εγώ αυτή τη δουλειά (πρέπει ακόμα να είμαι στα μητρώα της ΕΣΗΕΑ) ντρεπόμουν να πω τι δουλειά κάνω κι έλεγα αόριστα πως «δουλεύω σε εφημερίδα».
    Θυμάμαι ένα χαρακτηριστικό (το αναφέρω για όσους μιλάνε χωρίς να ξέρουν): Κάποτε εκεί που δούλευα πήραν 2-3 από σχολή δημοσιοφραφίας. Τους είπαν «δοκιμαστικά για 3 μηνές κι αν όλα πάνε καλά θα μπείτε στο μισθολόγιο» (τελικά μπήκαν και οι 3 με σύμβαση). Τα παιδιά έπαθαν πλάκα. Στο μήνα η πλάκα τους μεγάλωσε όταν τους φώναξαν από το λογιστήριο να πάρουν 50.000 ως μισθό εκπαιδευόμενου. Όλο έβγαζαν τα χιλιάρικα και τα κοιτούσαν. Οι «παλιοί» ρωτήσαμε τι έπαθαν. Μας απάντησαν πως πριν έρθουν, ήταν 1,5 χρόνο «δοκιμαστικά» σε κανάλια όπου δεν έπαιρναν μία και πλήρωναν χοντρά λεφτά για έξοδα κίνησης κλπ με την ελπίδα πως κάποτε θα γίνουν Τρέμηδες και Πρετεντέρηδες. Όταν η σχολή τους έβγαλε νέο «κρέας» για τη μηχανή, τους είπαν «λυπόυμαστε αλλά…».

    Να τα λέτε αυτά να μαθαίνει ο κόσμος.

  15. 27/11/2007 11:58 μμ

    @Μετεωρίτη: Καλώς ήρθες από τα μέρη μας…
    Συμφωνώ ότι είναι χρέος μας να διατηρήσουμε και να διαδώσουμε αυτές τις μνήμες

    @Σακαφιόρα: Είναι ενδεικτικό κι αυτό το τραγούδι της τάσης που έχουν οι Μυτηλινιοί για το σκωπτικό τραγούδι… Αυτό το συγκεκριμένο τραγούδι είναι πανελληνίως γνωστό.

    @ Vita: done!

    @ Ριτσάκι και σ. Αμετανόητε : επειδή αυτό είναι ένα ειδικό ποστ, θα παρακαλούσα αν συνεχιστεί η συζήτηση για την απεργία των δημοσιογράφων, να γίνει στο προηγούμενο ποστ, το οποίο είναι σχετικό με το θέμα.

  16. papaioannou permalink
    28/11/2007 12:43 πμ

    blue event Σκεπτικοί για την Ευρώπη.

    Ελάτε μαζι να αλαξουμε την Ευρώπη. Παρτε την σπίθα και αναψτε φωτιά.

  17. 03/12/2007 1:47 μμ

    Πρέπει συλλεχθούν κατοχικά και εμφυλιοπολεμικά δημοτικά άσματα άτινα περιγράφουν παραστατικότερα λαϊκή βούληση εποχής από «έγκυρες πηγές» (εφημερίδες κλπ). Μεγάλος Πολεμιστής Δέσφα αναρωτιέται αν εξεδόθη τέτοια συλλογή

  18. nikos permalink
    30/08/2009 11:37 πμ

    νόμιζα ότι είχα στείλει ξανά μήνυμα αλλά ίσως έκανα καόιο λάθος…
    αυτό που έλεγα είναι ότι δεν ανοίγουν όλα τα τραγούδια κ δεν ξέρω γιατί..αν μπορείς αλλού να με βοηθήσεις

  19. 30/08/2009 12:19 μμ

    @Νίκο: Δεν έκανες λάθος…Το πρώτο μήνυμα το άφησες στο δεύτερο μέρος του ποστ. Δυστυχώς ο λογαριασμός του fileden που είχα ανεβάσει τα τραγούδια έχει διαγραφεί.
    Θα προσπαθήσω να ξανανεβάσω τα τραγούδια όσο πιο σύντομα μπορώ…
    Ευχαριστώ για την επισήμανση

  20. 30/08/2009 12:58 μμ

    @Νίκο:
    ΟΚ… Στο πρώτο μέρος όλα είναι εντάξει τώρα.
    Πάω για το δεύτερο μέρος τώρα

Trackbacks

  1. Οι περιπέτειες της Κάρμεν στην Ελλάδα και άλλες ιστορίες « Allu Fun Marx: Βόλτες στην Blogoslovakia
  2. Οι περιπέτειες της Κάρμεν στην Ελλάδα και άλλες ιστορίες (ξανά) « Allu Fun Marx: Αριστερά …στη Blogoslovakia

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

  • θέι θάμθιγκ

  • ΠΡΟΣΟΧΗ!

  • ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΥΠΕΡΠΕΡΑΝ

  • Monkey Business

  • The Big Store

  • Από 06/01/2007 μέχρι τώρα

  • This blog is under copyleft… All wrongs reversed

  • Πληκτρολογήστε το email σας για να ακολουθήσετε αυτό το blog και να λαμβάνετε ειδοποιήσεις για νέες δημοσιεύσεις μέσω email.

    Μαζί με 7.591 ακόμα followers

  • Νοεμβρίου 2007
    Δ T Τ T Π S S
    « Οκτ.   Δεκ. »
     1234
    567891011
    12131415161718
    19202122232425
    2627282930  
  • Αρέσει σε %d bloggers: