Skip to content

Γιάννης Κυριαζής: ένας ρεμπέτης του ΕΑΜ

06/06/2008

Ο Γιάννης Κυριαζής γεννήθηκε το 1915 στην Καβάλα κι εκεί άρχισε να παίζει στην κιθάρα του, κυρίως ελαφρά τραγούδια. Το 1937 μετακόμισε στη Θεσσαλονίκη, όπου σπούδασε κλασική κιθάρα. Εκεί γνωρίστηκε με τον Βασίλη Τσιτσάνη που υπηρετούσε τότε στη Θεσσαλονίκη και δούλεψε μαζί του σαν κιθαρίστας και τραγουδιστής. Μέσω του Τσιτσάνη, με τον οποίο διατήρησαν στενή φιλία ως το τέλος, γνωρίστηκε και συνεργάστηκε και με άλλους μεγάλους του ρεμπέτικου, όπως ο Μάρκος Βαμβακάρης και ο Γιάννης Παπαϊωάννου, που κυνηγημένοι από τον «μπουζοκομάχο» Μεταξά κατέφευγαν συχνά εκείνο τον καιρό στη Θεσσαλονίκη για να μπορέσουν να δουλέψουν.
Στην διάρκεια της κατοχής θα πάρει μέρος στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα μέσα απ’ τις γραμμές του ΕΑΜ και θα οργανωθεί στο ΚΚΕ. Το 1943 μάλιστα θα γράψει κι ένα αντάρτικο τραγούδι, που δεν είναι τόσο γνωστό και έχει τίτλο «Άειντε πάμε».
Η αντιστασιακή του δράση στην κατοχή «ανταμείφθηκε» μετά τα Δεκεμβριανά, με μια καταδίκη και εγκλεισμό στις φυλακές ως το 1946.
Ο ίδιος ο Γ. Κυριαζής περιγράφει κάποιες αναμνήσεις του από την εποχή εκείνη, σε μία συνέντευξη που παραχώρησε στον Τάσο Σχορέλη , τον Μάρτη του 1978:

«Αργότερα πήγα στρατιώτης. Μετά γνώρισα κάτι παιδιά, τα πίστεψα, τ’ αγάπησα και από τότε άλλαξε η ζωή μου. Πολέμησα τους Ιταλούς, τους Γερμανούς, τους Βούλγαρους στ’ αφιλόξενα βουνά της Μακεδονίας μας και της Ηπείρου κάτω απ’ την καθοδήγηση του ΕΑΜ. Συνέπεια, είκοσι πέντε χρόνια καταδίωξη.
Οταν αποφυλακίστηκα το 1946 μου ‘πανε: «Φύγε. Θα σε σκοτώσουνε». Μπήκα ένα βράδυ λαθραία στο «ΚΟΡΙΝΘΙΑ» και κατέβηκα στον Πειραιά».

Στην Αθήνα, παρά τις δυσκολίες και το κυνηγητό, προσπαθεί να επιβιώσει και να ενταχθεί στην μεγάλη παρέα του λαϊκού τραγουδιού, δουλεύοντας στην αρχή σε «κακόφημα» μαγαζιά της Τρούμπας. Γρήγορα μετακόμισε σε καλύτερα στέκια, όπως το μαγαζί «του Μάριου» και το «καρέ του άσου» και το 1947 μπαίνει στη δισκογραφία με τα τραγούδια του Απόστολου Καλδάρα «Εβίβα ρεμπέτες» και «η παραστρατημένη». Στη συνέχεια θα ηχογραφήσει δεκάδες τραγούδια μεγάλων λαϊκών δημιουργών, αλλά και δικές του συνθέσεις. Την ξεχωριστή κανταδόρικη φωνή του Γιάννη Κυριαζή εμπιστεύτηκαν για να ερμηνεύσει τραγούδια τους συνθέτες όπως ο Απόστολος Καλδάρας, ο Στέλιος Χρυσίνης, Μπάμπης Μπακάλης, Μάνος Χατζιδάκις κ.ά. Διακρίθηκε σαν κιθαρίστας στα λαϊκά πάλκα, αλλά ξεχώρισε επίσης και για τα σιγόντα του, μια και έκανε δεύτερη φωνή σε όλες τις μεγάλες γυναικείες φωνές του λαϊκού τραγουδιού εκείνης της εποχής, όπως η Γιώτα Λύδια,η Καίτη Γκρέυ,η Πόλυ Πάνου και η Στέλλα Χασκίλ.

Ο Κυριαζής, ήταν μια ιδιαίτερη αλλά συγκροτημένη προσωπικότητα, αληθινός καλλιτέχνης με άποψη τόσο για την κοινωνία όσο και για τον κοινωνικό ρόλο του λαϊκού και ρεμπέτικου τραγουδιού. Σε μια συνέντευξή του, θέλοντας να αντικρούσει τις θεωρίες που έλεγαν ότι το ρεμπέτικο τραγούδι είναι προϊόν του περιθωρίου και του λούμπεν προλεταριάτου έλεγε:

«Μας λένε ότι το «Αν είσαι μάνα και πονείς, έλα στ’ Ανάπλι να με δεις» είναι χασικλίδικο, είναι του υποκόσμου κλπ. Γιατί, δηλαδή, πρέπει να το ‘πε ένας φονιάς, ένας ληστής και να μην το ‘πε ο Κολοκοτρώνης; Υπάρχει πιο τραγικός στίχος και πιο μεγαλειώδης; Οποιος κι αν τον έγραψε. Είναι ο πόνος του φυλακισμένου που πέρασε από τ’ Ανάπλι, από το κάθε Ανάπλι της χώρας. Δύναμη του λαϊκού τραγουδιού είναι ότι αντλείται από το λαό και σ’ αυτόν επιστρέφει».

Ο Γιώργος Κοντογιάννης στο μικρό σημείωμα που συνοδεύει το cd «Γιάννης Κυριαζής-ρεμπέτης και τζένλεμαν» (έκδοση του περιοδικού «λαϊκό τραγούδι»), αφού κάνει μνεία στον ασυμβίβαστο χαρακτήρα του Γ.Κυριαζή γράφει:

(Ο Γ. Κυριαζής )υπήρξε ένας πολιτισμένος (με την ουσιαστική έννοια) άνθρωπος, ένας αληθινός μάγκας (διάβαζε: κύριος), πάντα καλοντυμένος και γόης. Στη δεκαετία του ’70 τραγουδούσε στο κέντρο «Ωραία μου κυρία» με την Νανά Γκρέτα, φορώντας αληθινά κασμίρ, μεταξωτά φουλάρια και εγγλέζικα παπούτσια

Για τον ασυμβίβαστο χαρακτήρα του Κυριαζή κάνει ιδιαίτερη αναφορά και ο Άρης Νικολαϊδης, στο άρθρο του στο ένθετο «7 ημέρες μαζί» του Ριζοσπάστη (Κυριακή 29 Ιούνη 2003):

Ο Γιάννης Κυριαζής έμεινε γνωστός για τον ασυμβίβαστο χαρακτήρα του. Όλη του τη ζωή έμεινε αταλάντευτος, πιστός στα ιδανικά του. Αυτή η στάση του, όπως ήταν φυσικό, έπαιξε αρνητικό ρόλο στην καλλιτεχνική του καριέρα και συχνά οι πόρτες των μαγαζιών και των εταιριών ήταν γι’ αυτόν κλειστές.
(…)
Οι κακουχίες που πέρασε, αλλά και οι καταχρήσεις που έκανε είχαν σαν αποτέλεσμα να ταλαιπωρηθεί πολλά χρόνια με την υγεία του (ήταν φυματικός). Έφυγε από τη ζωή τον Ιούνη του 1982. Οσοι τον γνώριζαν, θα τον θυμούνται σαν έναν ευαίσθητο και αυθόρμητο άνθρωπο, έναν ασυμβίβαστο αγωνιστή, ένα παλικάρι.
Τα λόγια και οι πράξεις του το αποδείκνυαν:
«Για ν’ ανεβείς ψηλά πρέπει να περάσεις πολλές πόρτες χαμηλές και στενές και να σκύβεις. Εγώ πάντως κατάπια ένα σπαθί ατσάλινο που έφτανε ως το λαιμό και δε με άφησε να σκύψω και να περάσω τα πορτάκια της υποταγής και του συμβιβασμού».

Το ποστ θα κλείσει φυσικά με μουσική:
«Εβίβα ρεμπέτες», ((Σπ. Περιστέρη – Απ. Καλδάρα)), η πρώτη όπως είπαμε ηχογράφηση του Κυριαζή σε δίσκο: Μαζί του ακούγεται η Στέλλα Χασκίλ και ο συνθέτης Απ. Καλδάρας:

«Η Γόπα» (Φώτη Χαλουλάκου-Ταμβάκη): τραγουδάει ο Κυριαζής μαζί με τον Χαλουλάκο.

«Να φύγεις, να φύγεις»  (Σε στίχους και μουσική του Γ.Κυριαζή). Τον συνοδεύει η Έφη Πανά.

«O μήνας έχει δεκατρείς» (Μ. Κακογιάννη – Μάνου Χατζηδάκι). Είναι η εκτέλεση με την Ζωζώ Σαπουντζάκη, όπου ο Κυριαζής κάνει καταπληκτικό σιγόντο.

«Θα Πεθάνω» (Ηχογραφημένο το 1959, σε στίχους και μουσική Γ.Κυριαζή)

Καλή ακρόαση.

—————————————-
*Για το ποστ αυτό χρησιμοποιήθηκαν στοιχεία από το συνοδευτικό σημείωμα του Γιώργου Κοντογιάννη για το CD «Ρεμπέτης και τζέντελμαν» καθώς και από το άρθρο του Άρη Νικολαϊδη για τον Γ. Κυριαζή από το ένθετο «7 ημέρες μαζί» του Ριζοσπάστη.

*Πολύ θα ήθελα αν κάποιος έχει το «Άειντε πάμε» να το συνεισφέρει στο αφιέρωμα αυτό.

20 σχόλια leave one →
  1. 06/06/2008 2:05 μμ

    Υπέροχη φωνή, και σαν πρώτη και σαν δεύτερη. Πραγματικά ρεμπέτικη, με πολύ ξεχωριστή χροιά.

    Merci, AfMarx!

    Καλό Σκ 🙂

  2. Αθήναιος permalink
    06/06/2008 5:34 μμ

    Μον ντιε τί λαϊκούρες άκουσαν τ’αφτιά μου.

    (Καλό)

  3. 06/06/2008 9:54 μμ

    Ξέρεις τί μου αρέσει σε σένα; Το πολύ διαφορετικό σου ρεπερτόριο. Την καταβρίσκω γιατί μαθαίνω πράγματα που δεν έχω πλησιάσει καν. Δεν έτυχε. Ευχαριστούμε για τα θαυμάσια ποστ με τα σπάνια τραγούδια!
    Φυσικά η δήλωση:

    «Για ν’ ανεβείς ψηλά πρέπει να περάσεις πολλές πόρτες χαμηλές και στενές και να σκύβεις. Εγώ πάντως κατάπια ένα σπαθί ατσάλινο που έφτανε ως το λαιμό και δε με άφησε να σκύψω και να περάσω τα πορτάκια της υποταγής και του συμβιβασμού».

    Και πώς να μην υποκλιθεί κανείς;

  4. 06/06/2008 11:05 μμ

    Σωστά! Άμα κάθεσαι τόσες μέρες χωρίς να γράφεις, και φέρνεις αυτά τα αριστουργήματα, κάτσε!

  5. 06/06/2008 11:34 μμ

    @ Νατάσα: Και η φωνή του και η προσωπικότητα του ενυπωσιάζουν.
    Καλό Σ/Κ επίσης…
    @ Αθήναιος: κυρία μου, το ξέρω ότι κατά βάθος είστε και σεις «μια κυρία στα μπουζούκια». Αφήστε την Χρονοπούλου που κρύβεται μέσα σας να εκδηλωθεί.🙂
    @ Μαριάνα: Αυτή η φράση με το ατσάλινο σπαθί μ΄εντυπωσίασε και μένα. Χαίρομαι που σου άρεσε το ποστ και τα τραγούδια.

    @ Ν. Αgo: Στον τρίτο χρόνο του blogging πια, είναι σαν να μπήκα στην 3η ηλικία. Οπότε θα γράφω αραιά.
    Μη κοιτάς εσύ, οργισμένο νιάτο, που τα προλαβαίνεις όλα. Από BBC μέχρι «στο κόκκινο» και sport-blog και κλειδαρότρυπα και…🙂

  6. 07/06/2008 12:22 πμ

    Πού να βρεις πια στην εποχή μας , τέτοια σπαθιά να … καταπιείς ;…
    Και , άντε και βρήκες (λέμε τώρα) , … πού κουράγιο να τα καταπιείς …
    Γι αυτό και οι περισσότεροι … σκύβουμε .
    ———————-
    Δεν εκφράζω δικαιολογία … Πίκρα εκφράζω .

  7. 07/06/2008 1:06 πμ

    Καλώς επέστρεψες αφεντικό, ομολογουμένως δυναμικά:)

  8. 07/06/2008 1:48 πμ

    Ωραίο αφιέρωμα. Χαρά στο κουράγιο σου, να συλλέγεις ενδιαφέρουσες πληροφορίες και να τις παραθέτεις (εκτός κι’αν κάνεις copy & paste) 😉

    Και βεβαίως τα τραγούδια διανθίζουν την ανάρτηση, δίνοντας στο κείμενο ζωή.

  9. 07/06/2008 12:01 μμ

    Πολύ ωραίο το μικρό τούτο αφιέρωμα.

    Η χροιά της φωνής του και ο τρόπος που τραγουδά μου μοιάζουν με του σημερινού Γιώργου Τζώρτζη. Λες να μαθήτευσε στον Κυριαζή;

  10. 07/06/2008 12:40 μμ

    Χαχαχαχαχα
    Κοίτα, εγώ είμαι οργισμένο νιάτο, σίγουρα. Αν έχεις υπόψη σου ότι γεννήθηκα το 92(!), είμαι μόλις 16 ετών. Στα 16 τους, όλοι τους κάνουν πολλά για να καταλήξουν κάπου!

  11. 07/06/2008 1:53 μμ

    Μετά το μουσικό διάλειμα ελπίζω να δεχθείς την πρόκληση😉 – πρόσκληση αγαπητέ ΑΦΜ
    http://parafoniades.wordpress.com/2008/06/07/%ce%ac%ce%bd%cf%84%ce%b5-%ce%bd%ce%b1-%ce%b4%ce%b9%ce%b1%ce%bb%ce%ad%ce%be%cf%89-%cf%84%cf%8e%cf%81%ce%b1/

  12. 08/06/2008 2:01 μμ

    Τι πα’ να πεί «αν τόχει κανείς»; Τον Σαραντάκο τον έψαξες;

  13. 08/06/2008 9:44 μμ

    …. δεν το’χει ο καημένος….

  14. 09/06/2008 11:28 πμ

    Καλή βδομάδα,Marx!

  15. 09/06/2008 6:17 μμ

    Γενικά και αόριστα ήξερα μερικά πράγματα για το Γιάννη Κυριαζή και οπωσδήποτε δεν ήξερα ότι έκανε και εξορία! Παράδοξο για ρεμπέτη, επειδή πέρα από τα τραγούδια τους άλλη εικόνα έχουμε για την προσωπική τους ζωή…
    Το τραγούδι ωστόσο που εγώ ξεχωρίζω και το έχω σαν σήμα κατατεθέν του Κυριαζή είναι Η ΤΡΑΓΙΑΣΚΑ, αν το έχεις ανάρτησέ το.
    Κατά τα άλλα χαιρετώ συναγωνιστικά.

  16. 10/06/2008 11:30 πμ

    @ Silia: Σε κάθε εποχή υπάρχουν άνθρωποι που καταπίνουν σπαθιά… Αλλά άντε να τους βρεις και να τους ξεχωρίσεις μέσα στην λυμματολάσπη που μας σκεπάζει όλους.

    @Ρούλα: κόψε βρε χαμένο το «αφεντικό» κι «αφεντικό»… Θα σου κάνω την αύξηση. Εντάξει!

    @ Ζόρμπα: Όταν πρόκειται για πράγματα που μ’ αρέσουν, δεν χρειάζεται κανένα κουράγιο για να τα συλλέξω. Ευχαρίστηση είναι για μένα.

    @ Παράλληλος: Νομίζω ότι οι παλιότεροι πάντα επηρεάζουν τους νεώτερους. Κι αν η χροιά της φωνής ενός νεώτερου θυμίζει κάποιον άλλον, η σύγκριση είναι αναπόφευκτη.

    @ Ν.Ago: Είμαι 16-άρης και σας @#$% τα λύκεια, έλεγε κάποτε ο Σαββόπουλος.
    Εσύ είσαι 16-άρης στην Ελλάδα.🙂

    @Παράφωνε: Δεν είμαι σε παιγνιώδη διάθεση .
    Ευχαριστώ όμως για την πρόσκληση.

    @ Σκύλε της Β.Κ : εγώ ρίχνω άδεια για να πιάσω γεμάτα. (Τι εννοείς, «τον έψαξες»; )🙂

    @ Νίκο Σαραντάκο: ο …καημένος!!!
    🙂

    @ Syneras:Γειά σου συναγωνιστή
    «Τραγιάσκα» δεν έχω… Αν έχεις βόηθα

  17. 10/06/2008 12:55 μμ

    Εντάψει βρε διδάσκαλε:) κ’ζμα, μη θυμώνεις…
    Ρουλιώ την εκάτσαμε τη βάρκα ένα αφεντικό είχε αυτο το μαγαζί κι ελπίζαμε σε πανηγυρικό ,καλοκαιρινό μουσικό ποστ…τώρα που το νοίκιασε ο διδ’ασκαλος…λες βρε…μπορεί…όλο εκπλήξεις είν η ζωή

  18. P.G. permalink
    08/07/2010 8:53 μμ

    ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ ΠΟΥ ΑΚΟΥΜΠΗΣΑΝ ΤΗ ΨΥΧΗ ΤΩΝ ΑΘΩΩΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΥΣ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΥΝ

  19. 08/07/2010 11:11 μμ

    Κι εγώ σ’ ευχαριστώ για την επίσκεψη
    Κρίμα μόνο που δεν παίζουν τα τραγούδια
    Αν βρω χρόνο θα το διορθώσω

Trackbacks

  1. Στα ξενύχτια λέμε ΝΑΙ! « Love Your Thoughts

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

  • θέι θάμθιγκ

  • ΠΡΟΣΟΧΗ!

  • ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΥΠΕΡΠΕΡΑΝ

  • Monkey Business

  • The Big Store

  • Από 06/01/2007 μέχρι τώρα

  • This blog is under copyleft… All wrongs reversed

  • Πληκτρολογήστε το email σας για να ακολουθήσετε αυτό το blog και να λαμβάνετε ειδοποιήσεις για νέες δημοσιεύσεις μέσω email.

    Μαζί με 7.591 ακόμα followers

  • Ιουνίου 2008
    Δ T Τ T Π S S
    « May   Jul »
     1
    2345678
    9101112131415
    16171819202122
    23242526272829
    30  
  • Αρέσει σε %d bloggers: