Skip to content

Η αλληλογραφία του Άκη Πάνου με τον Μάνο Χατζιδάκι.

07/06/2010

Μιά σατιρική και αιχμηρή έμμετρη επιστολή του Άκη έφερε την αποδοχή και τη μετέπειτα φιλία.

Το 1975, ο Άκης Πάνου έστειλε την παρακάτω σύντομη επιστολή στους διευθυντές των τότε κρατικών ραδιοφωνικών σταθμών:

«Κύριε διευθυντά,
παρακαλώ γνωρίσατέ μου τους λόγους εξωστρακισμού της εργασίας μου όσο και εμού, από τα αφ’ ημάς μέσα ενημέρωσης».

Ο Μάνος Χατζιδάκις, τότε διευθυντής του Τρίτου Προγράμματος, του απάντησε με την παρακάτω επιστολή:

«Δεν γνωρίζω την περίπτωσή σας και σας διαβεβαιώ ότι εις όλας τας αλλαγάς που επιχειρούμεν προς το καλύτερον των προγραμμάτων του ΕΙΡΤ, δεν έπεσαν εις την αντίληψήν μου, ούτε η εργασία σας, ούτε ο εξωστρακισμός της εργασίας σας, κατά συνέπειαν. Ως εκ τούτου, δεν αντιλαμβάνομαι το πνεύμα της διαμαρτυρίας σας».
Υπογραφή : Μάνος Χατζιδάκις

Η ανταπάντηση του Άκη στο Μάνο ήταν έμμετρη.

Ομολογώ πως τά’χασα και ντράπηκα λιγάκι
παίρνοντας την απάντηση του Μάνου Χατζιδάκι
εκ της οποίας φαίνεται σαφώς πως δεν υπάρχω
ή ότι ψύλλους στ’ άχυρα επί ματαίω ψάχνω.

Δεν είναι αλήθεια και μικρό, μια φυσιογνωμία
της μουσικής της διεθνούς όπως o κατωτέρω
να σου δηλώνει καθαρά και εν πάση συντομία
«σας θεωρώ ανύπαρκτο, ποιος είστε, δεν σας ξέρω…»

Βεβαίως είναι φυσικό, ο ΜάνοςΧατζιδάκις
να αγνοεί το ασήμαντο καθ’ όλα άτομό μου.
Ομοίως είναι φυσικό, σαν άνθρωπος πολλάκις
να βρίζω τη μικρότητα και το φιλότιμό μου.

Όμως δεν απευθύνθηκα στον ΜΑΝΟ ΧΑΤΖΙΔΑΚΙ
αλλά εις την διεύθυνση και επανειλημμένως.
Αν μ’ αγνοεί ο  μουσουργός (*) πικραίνομαι λιγάκι,
αλλά ο σιορ διευθυντής, τι λέει τ’ ανθρωπάκι;

Υπάρχουνε τραγούδια μου γνωστά και ουκ ολίγα
που τά’ γραψα όσες φορές με τσίμπησε η μύγα.
Τραγούδια που εμπήκανε στου καθενός το στόμα
και μόνο η διεύθυνσις τα αγνοεί ακόμα.

Τα ράφια του αρχείου σας αν ψάξετε λιγάκι
θα βρείτε τα τραγούδια μου τα ταλαιπωρημένα
εκεί στα ακατάλληλα, στο πίσω το ραφάκι,
Όχι εκεί, λίγο πιο κει, αυτά τα αραχνιασμένα.

Αλλά μια και είμαι άγνωστος
να συστηθώ μου μένει,
ελπίζω εις δικαίωσιν
όσον κι οι πεθαμένοι.

Γεννήθηκα, μεγάλωσα και μένω στην Αθήνα,
είμαι υιός του Στέφανου και της Ελευθερίας.
Τα παιδικά παιχνίδια μου μπουζούκι, μαντολίνα,
επάγγελμά μου μουσικός μηδέν κατηγορίας.

Οι αριθμοί ταυτότητας και διαβατηρίου,
μητρώου στρατιωτικού και απολυτηρίου,
νομίζω δεν χρειάζονται και δεν τους παραθέτω,
στεφανοχάρτι τό’χασα και τρέχα γύρευέ το.

Οι οφθαλμοί μου γαλανοί. Και το ανάστημά μου
δεκαοκτώ εκατοστά, ή ένα και εβδομήντα.
Άτεκνος με μια σύζυγο, τα τρία τα σκυλιά μου,
πρόπερσι σαραντάρησα και πάω για πενήντα.

Με ότι κι αν ασχοληθώ έχω επιτυχία,
γράφω στιχάκια, μουσική, σκαλίζω, ζωγραφίζω.
Κουσούρια: ο εγωισμός και η βωμολοχία
αν και αποφεύγω να μιλώ και πιο πολύ να βρίζω.

Ελλείψεις: ανοργάνωτος στας δημοσίας σχέσεις
και χλευαστής της ανθρωπιάς και της δικαιοσύνης
που αν υπάρχουν μέσα σου, έτσι και ψευτοδέσεις
τα ρίχνεις στον απόπατο, σκουπίζεσαι και φεύγεις.

Άπιστος ως το κόκκαλο για κείνα που δεν είδα.
Φανατικός εθνικιστής, μ’ όλη τη γη πατρίδα.
Δείχνω πως τους ανάξιους τους θεωρώ μεγάλους
ώστε να αποθρασύνονται, να μου πατάν τους κάλους.

Ελπίζω να σας φτάνουνε ετούτα τα στοιχεία.
Αν πάλι δεν σας φτάνουνε, ζητήσατέ μου κι άλλα,
κόλλες και γραμματόσημα στοιχίζουνε ψιχία
(ανάθεμά σε βρωμερή, απαίσια κουφάλα).

Αυτό δεν ήταν για σας και να με συγχωρείτε.
Ήτανε για το δόντι μου, που πρέπει να το βγάλω.
Από ένα δόντι ο άνθρωπος, πόσο ταλαιπωρείται.
Διατελώ μετά τιμής. Αυτά και τίποτε άλλο.

Άκης Πάνου του Στεφάνου.
Καλλιτέχνης γενικώς,
για την περίπτωσή μας
τραγωδός εμπειρικός.

Με έκπληξη ο Άκης Πάνου έλαβε την παρακάτω ευγενέστατη και σοβαρότατη απάντηση του Χατζιδάκι στο δικό του δηκτικό στιχούργημα:

Ζητώ συγνώμη διότι δεν εγνώριζα την περίπτωσίν σας. Πληροφορηθείς την γνησιότητα της εργασίας σας και του ήθους σας εις τον επαγγελματικό τομέα, εζήτησα και άκουσα τον δίσκο σας. Νά’ στε δε σίγουρος, ότι εφ’ εξής δεν πρόκειται ν’ αφήσω τους παραγωγούς μας να αγνοήσουν εις τα προγράμματά τους την μουσικήν εργασίαν σας.
Μετά τιμής
Μ. Χατζιδάκις
Διευθυντής προγράμματος το ΕΙΡΤ
25/6/75



H ιδιαίτερη αυτή αλληλογραφία του Άκη Πάνου με τον Μάνο Χατζιδάκι  δημοσιεύεται στο τελευταίο τεύχος του εξαιρετικού περιοδικού «Λαϊκό Τραγούδι» (Τεύχος 27/ Μάιος-Ιούνιος 2010).
Η έμμετρη απάντηση του Άκη Πάνου δεν  δημοσιεύεται όμως για πρώτη φορά.  Στο μπλογκ  «Το δέντρο» η Φαίδρα Φις αναδημοσιεύει ένα κείμενο του δημοσιογράφου Γιώργου Αλλαμανή, που δημοσιεύτηκε σε παλιότερο τεύχος του περιοδικού Μελωδία. Ο τίτλος του ποστ, (υποθέτω και του άρθρου στο περιοδικό Μελωδία) είναι  «Το παράπονο του Άκη Πάνου».

Δανείζομαι από το αρχείο του Οδυσσέα Ιωάννου ένα αστραφτερό σκωπτικό στιχούργημα. Πριν από χρόνια,κάποιος ακροατής του «Μελωδία FM100″το έστειλε στον Οδυσσέα ανώνυμα,γράφοντάς του ότι ο Άκης Πάνου το είχε απευθύνει στον Μάνο Χατζιδάκι το 1975,όταν ο τελευταίος ήταν διευθυντής του Τρίτου Προγράμματος.Εκείνη την εποχή ο Άκης Πάνου είχε στείλει επιστολή διαμαρτυρίας γιατί τα τραγούδια του δεν μεταδίδονταν από το Τρίτο Πρόγραμμα.Ο Χατζιδάκις είχε απαντήσει ότι δεν γνωρίζει ούτε αυτόν ούτε τα τραγούδια του.Χολωμένος ο Άκης Πάνου σκάρωσε έμμετρα έναν κομψό και ομοιοκατάληκτο λίβελλο,ο οποίος καταλήγει στην κοινοποίηση του «αναστήματός του»:18 εκατοστά(ο ανδρισμός του…)και 1,70(το ύψος του).Δικαιούται να υποθέσει κανείς ότι ο Χατζιδάκις,άνθρωπος με αποδεδειγμένη αίσθηση του χιούμορ και ανοικτός,εκτίμησε τη στάση του λαϊκού τραγουδοποιού,εφόσον μάλιστα-πολύ αργότερα,το 1989-στων αυστηρών καλλιτεχνικών επιλογών «Σείριο» φιλοξένησε το δίσκο με τις ζωντανές εμφανίσεις του Άκη Πάνου στο «Επειγόντως».Συνεπώς,ας μη θεωρηθεί καθόλου ότι ο έμμετρος αυτός λόγος εκφράζει την πραγματική ανθρώπινη σχέση των δύο ανδρών.Μια σχέση σύντομη και περιστασιακή,αλλά βασισμένη-εν τέλει-σε μία αλληλοεκτίμηση «από μακριά».
του Γιώργου Ι. Αλλαμανή

Στο άρθρο του Γ. Αλλαμανή το στιχούργημα του Άκη Πάνου δεν περιλαμβάνεται ολόκληρο, αλλά τελειώνει με τον στίχο «18 εκατοστά ή ένα κι εβδομήντα». Και αυτός είναι ο λόγος που ο Γ. Αλλαμανής γράφει ότι ο έμμετρος και κομψός λίβελος «καταλήγει στην κοινοποίηση του «αναστήματός του»:18 εκατοστά (ο ανδρισμός του…) και 1,70 (το ύψος του)».
Στις δύο δημοσιεύσεις υπάρχουν κάποιες μικρές διαφορές στους στίχους του λαϊκού συνθέτη. Η σημαντικότερη από αυτές είναι ότι στο περιοδικό  «Λαϊκό Τραγούδι»  ο Χατζιδάκις αποκαλείται «στιχουργός» (Αν μ’ αγνοεί ο  στιχουργός πικραίνομαι λιγάκι), ενώ στο άρθρο του Αλλαμανή ο στίχος είναι «Αν μ’ αγνοεί ο μουσουργός πικραίνομαι λιγάκι». Το δεύτερο πιστεύω ότι είναι το σωστό, διότι αποκλείω ο Άκης Πάνου να αποκάλεσε τον Μάνο Χατζιδάκι «στιχουργό», όσο οργισμένος κι αν ήταν όταν έγραφε αυτούς τους στίχους.

Τελειώνοντας, παραθέτω τα link  που αφορούν το περιοδικό «Λαϊκό Τραγούδι» :

«Λαϊκό Τραγούδι», το επίσημο site του περιοδικού.

«Περιοδικό Λαϊκό Τραγούδι», το blog  του περιοδικού στο οποίο δημοσιεύονται πολιτιστικά και κοινωνικά θέματα, μκρές ειδήσεις, σύντομα σχόλια,ενημέρωση για το λαϊκό τραγούδι και για το ομώνυμο περιοδικό.

Το περιοδικό κοστίζει μόνο 6 € και η πάντα ενδιαφέρουσα ύλη του συνοδεύεται από CD  με επιλεγμένα λαϊκά τραγούδια.
Όσοι αγαπάμε το λαϊκό και ρεμπέτικο τραγούδι πρέπει να το στηρίξουμε.
Αξίζει.

22 σχόλια leave one →
  1. 07/06/2010 10:11 πμ

    Εξαιρετικό, AfMarx!

    Δεν το είχα ξαναδιάβάσει -αλλά είμαι σχεδόν σίγουρη ότι ο Χατζιδάκις «κατάλαβε» το πνεύμα του Άκη Πάνου🙂
    Πάρα πολύ καλό το βιογραφικό του, το βρήκα!
    και σημείωσα το περιοδικό
    (αυτό το τεύχος το έχω, μα δεν έχω προλάβει καν να το ξεφυλίσω -το site, ωστόσο, το σκάλισα λίγάκι)

    Καλημέρα, καλή βδομάδα!

  2. 07/06/2010 12:44 μμ

    ανάθεμά σε βρωμερή, απαίσια κουφάλα

    χαχαχαχαχα!!!

  3. 07/06/2010 1:01 μμ

    Τέλειο !

    Το … γράμμα, ντε !
    Του … Άκη, φυσικά !!!

  4. 07/06/2010 3:35 μμ

    ΑΦΜ, ευχαριστώ!🙂

  5. 07/06/2010 5:33 μμ

    Τα έγραψα εδώ, κάνε έναν κόπο και διάβασέ τα, να μην τα κάνω copy-paste. Εν ολίγοις, δυσκολεύομαι να πιστέψω το περιστατικό και τη γνησιότητα του στιχουργήματος.

    Θυμάμαι εκεί γύρω στο 2000 – 2001, κυκλοφορούσε ένας αστικός μύθος για τον Χατζιδάκι. Ότι πήγαινε, λέει, μ’ έναν φίλο του τα βράδια στις φτωχογειτονιές της Αθήνας, στα Καμίνια και στο Μεταξουργείο, και μοίραζε χρήματα ανώνυμα σε όσους συναντούσε. Το ‘χα διαβάσει σε δύο περιοδικά, μου το ‘χαν στείλει και με e-mail.
    Τείνω να πιστέψω ότι και η «αλληλογραφία με τον Άκη Πάνου» είναι ένας άλλος τέτοιος μύθος.

  6. 07/06/2010 7:37 μμ

    Και να είναι μύθος είναι πολύ ωραίος…
    http://www.astylogia.blogspot.com

  7. 07/06/2010 8:59 μμ

    Ωραίο!

  8. 07/06/2010 9:50 μμ

    @ Νατάσα: Είναι ένα περιοδικό που βγαίνει από το μεράκι των συντελεστών του. Αξίζει να το στηρίξουμε.
    @ Κανάλι: Σε άπταιστο δεκαπεντασύλλαβο.
    Μού θύμισε την «δικιά μας» σαρανταπαπαρούσα.🙂
    @ Φάρος: Όταν η έμπνευση μετατρέπει την οργή σε στίχους…
    @ Κρότ: Παρακαλώ κυρία μου🙂
    @ Elias: Οι αστικοί μύθοι δεν είναι δημοτικά τραγούδια για να κυκλοφορούν σε έμμετρη μορφή.
    Το ότι δυσκολεύεσαι να το πιστέψεις είναι μεν σεβαστό, αλλά δεν είναι απόδειξη ότι η ιστορία δεν είναι αληθινή.
    Επίσης αυτό που γράφεις στο buzz ότι «η μόνη πηγή για το συμβάν και το στιχούργημα είναι ένας ανώνυμος ακροατής του Μελωδία FM100, που τα έστειλε πριν κάποια χρόνια στον Οδυσσέα Ιωάννου» δεν είναι αλήθεια.
    Στο «Λαϊκό Τραγούδι» δεν αναφέρει σαν πηγή τον Οδυσσέα Ιωάννου ούτε τον ακροατή του Μελωδία. Επίσης στις σελίδες 32-33 το περιοδικό παραθέτει σε φωτοτυπική ανατύπωση δύο δακτυλογραφημένες σελίδες του Άκη Πάνου (έγραφε πάντα στη γραφομηχανή) με σφραγίδες, υπογραφές , τηλέφωνα και διευθύνσεις, που αφορούν το ίδιο θέμα, του αποκλεισμού του ίδιου και του λαϊκού τραγουδιού γενικότερα από τα ΜΜΕ.
    Η ημερομηνία στο δακτυλόγραφο είναι 5 μαρτίου 1976, λίγους δηλαδή μήνες μετά από το επεισόδιο που περιγράφεται στο ποστ.

    @ Astylogos: Καλώς ήρθες στη μπλογκόσφαιρα. Καλή συνέχεια.
    Συμφωνώ ότι είναι ωραίο έτσι κι αλλιώς.

    @ Πάνο: ξέρω ότι σου αρέσει πολύ ο Άκης Πάνου. Θυμάμαι ένα ωραίο ποστ που έχεις αφιερώσει στο blog σου για τα τραγούδια του.

  9. 07/06/2010 9:51 μμ

    Καλά, δεν έχεις έχεις διαβάσει τη δική μου αλληλογραφία… όχι μόνο κουφάλες κι οδοντίατρους, αλλά πολλά «εκατοστά» παραπάνω!!!
    Γεια σου ρε Allu !!! (κι ας είμαστε πάντα εδώ…)

  10. 07/06/2010 9:55 μμ

    @Jokar: Nα τις μετρήσουμε…
    Τις αλληλογραφίες μας😀

  11. 08/06/2010 4:18 πμ

    @ΑΦΜ, Jokar Καινούργιο blogoπαίγνιο;;; ΜΕΣΑ!!!

    (βρε, τι κάνει η κρίση!!!)

  12. αείποτε permalink
    08/06/2010 6:40 πμ

    Ωραιότατο!

    Καλημέρα

  13. 08/06/2010 10:51 πμ

    Τι να πω;
    Μου έφτιαξες την μέρα!

  14. 11/06/2010 10:48 πμ

    @ Κανάλι: Πού τα θυμήθηκες τα μπλογκοπαίχνιδα πάλι; Μια χαρά είμαστε χωρίς αυτά.🙂
    @ Aείποτε: Ευχαριστώ…
    Καλημέρα

    @ Φ.Βασιλείου: Χαίρομαι που σου άρεσε.
    Σ’ ευχαριστώ

  15. 13/06/2010 12:00 πμ

    Πάντως τα έκανε κάτι τέτοια ο Άκης Πάνου, δεν αποκλείεται να είναι και αληθινή η επιστολή. Το ύφος και η γλώσσα μοιάζει..
    Έχει γράψει ιστορία και η επιστολή του στη Μελίνα που τη στόλιζε κανονικά. Αλλά κάποτε υπήρχαν Μάνοι και Μελίνες που καταλάβαιναν και τη γλώσσα των αγανακτισμένων δημιουργών.
    Εν αντιθέσει…

    Σας πεθυμήσαμε φίλτατε!

  16. 14/06/2010 2:32 μμ

    Α, τι ωραία αποκάλυψη!
    Ευχαριστώ!

  17. 16/06/2010 11:14 πμ

    @Μαριάννα: Εδώ στα πέριξ βρίσκομαι περιδιαβαίνων και περιδιαβάζων διάφορα.
    Δεν χανόμαστε.🙂
    @Ιφιμέδεια: παρακαλώ!😉

  18. Press Zita permalink
    19/06/2010 7:38 πμ

    Πολυ ασχοληθηκαμε με τον Ακη Πανου. Για ολα υπαρχει ενα μετρο και για τους καλλιτεχνες ενα βαθρο αναλογο (ας πουμε 18 εκ. για τον εν λογω καλλιτεχνη) ν΄ανεβουν επανω. Και, εδω ειναι η ιστορια, θα βαλει τον καθενα στο σκαλοπατι του. Μη μας πιανει μια «ΑκηΠανουμανια». Εδωσε το καλλιτεχνικο του στιγμα, αυτο που εδωσε, τελοσπαντων και το ηθικο του στιγμα με τον τροπο ζωης που επελεξε, με αποκορυφωμα την εκ προμελετης δολοφονια του εραστη της κορης του (δεν ειναι της στιγμης). Τα λαϊκα τραγουδια του, νομιζω πως ειναι εκ διαμετρου αντιθετα με τα κοινωνικοπολιτικα του πιστευω που σε παρασερνουν και νομιζεις πως ηταν ενας ανθρωπος καλοκαγαθος, ευαισθητος και υπερασπιστης των λαϊκων στρωματων. Θα ελεγα, το αντιθετο. Οσο για τα τραγουδια του, ξεχωριζω το «Ο τρελος» με τον Μητσια και το «Η ζωη μου ολη» με τον Καζαντζιδη. Τα αλλα ασματα του τυπου «θα το δωσω το ρολοϊ και θα παρω κομπολοϊ…» δεν με συγκινουν (ε, οχι και να παιχτουν και στο «τριτο») και δεν βρισκω το λογο γιατι, ορισμενοι, εξακολουθουν να τα λιβανιζουν συνεχως. Ας προχωρησουμε πιο περα, αν θελουμε ν’ αφησουμε κατι στις επομενες γενιες…

  19. a8lios permalink
    25/06/2010 8:30 πμ

    Wow!
    Αυτό ήταν καλύτερο και από την Εθνική στο Μουντιάλ!
    Ευχαριστούμε.

  20. κατερινα permalink
    27/04/2014 4:27 μμ

    καλησπερα, μηπως υπαρχει δυνατοτητα επικοινωνιας με τον κ.Αλλαμανη; θα μπορουσα να εχω το Mail του;

Trackbacks

  1. Tweets that mention Η αλληλογραφία του Άκη Πάνου με τον Μάνο Χατζιδάκι. « Allu Fun Marx: Αριστερά…στη Blogoslovakia -- Topsy.com
  2. Η άγνωστη αλληλογραφία του Άκη Πάνου με τον Μάνο Χατζιδάκι - ekorinthos.gr

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

  • θέι θάμθιγκ

  • ΠΡΟΣΟΧΗ!

  • ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΥΠΕΡΠΕΡΑΝ

  • Monkey Business

  • The Big Store

  • Από 06/01/2007 μέχρι τώρα

  • This blog is under copyleft… All wrongs reversed

  • Πληκτρολογήστε το email σας για να ακολουθήσετε αυτό το blog και να λαμβάνετε ειδοποιήσεις για νέες δημοσιεύσεις μέσω email.

    Μαζί με 7.591 ακόμα followers

  • Ιουνίου 2010
    Δ T Τ T Π S S
    « May   Jul »
     123456
    78910111213
    14151617181920
    21222324252627
    282930  
  • Αρέσει σε %d bloggers: