Skip to content

Πρωτοχρονιές σε αποκόμματα (2)

28/12/2010

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.


Αποκόμματα από πρωτοχρονιάτικα φύλλα παλιών εφημερίδων θα μας ταξιδέψουν ποιητικά στο παρελθόν, χαρίζοντάς μας λίγο άρωμα από περασμένες Πρωτοχρονιές.
Πρωτοχρονιές σε αποκόμματα και φέτος λοιπόν. Όπως και πέρσι.

Το πρώτο απόκομμα είναι από το πρωτοχρονιάτικο φύλλο του 1898 της εφημερίδας
«Σκριπ». Είναι ένα ποίημα του Ζαχαρία Παπαντωνίου γεμάτο θλίψη και μελαγχολία για τον χρόνο που φεύγει τόσο βιαστικά.



Χρόνος
Κάτι φεύγει…Ψυχή μου, δεν τό’νοιωσες;
Κάτι φεύγει κι εμπρός μου περνάει,
ένα πνεύμα αλαφρύ κρυφοστέναχτο
θλιβερά με χαϊδεύει και πάει!

Σαν πνοές υστερνές ταξειδιάρικες
και σαν άστρου θαμπόφωτη δύσι
και σαν πόθων ωραίων σαβάνωμα
νοιώθω εμπρός μου- Ο χρόνος θα σβύση!

Στη γωνιά πώς ανάλαμψεν άξαφνα
η φωτιά και βραχνά τραγουδάει;
Τι χτυπάει το ρολόγι σα σήμαντρο,
Ποιος νεκρός από μπρος μου περνάει;

Θά’νε ο χρόνος νεκρός που κατέβηκε
μεσ’ στης λήθης τα βάθη και θά’νε
μυστική συνοδιά του κι αγέρινη
οι ελπίδες που αντάμα του πάνε.

Κάτι φεύγει… Ψυχή μου, δεν τό’νοιωσες;
Ο καιρός αρρωσταίνει και σβύνει.
Τρίζει πάλι και πάει προς το μνήμα του
το δαρμένο κορμί που σε κλείνει!

Από το πρωτοχρονιάτικο φύλλο του 1901 της εφημερίδας «Εμπρός» είναι το δεύτερο απόκομμα. Είναι ένα ποίημα του Ιωάννη Πολέμη. Υπαρξιακά και άλλα ερωτήματα που προκαλούνται από την αλλαγή των χρόνων και συζήτηση  του ποιητή  με την Ιστορία αυτοπροσώπως. Μη ξεχνάμε όμως ότι μιλάμε για την Πρωτοχρονιά του 1901.
110 χρόνια πριν!

Χρόνων αλλαγή

Σε κάθε χρόνου γύρισμα, σε κάθε του αλλαγή
νοιώθω ένα φόβο αγνώριστο κι αναρωτώ με πόνο:
-Ποια θάν’ η τύχη των θνητών; Τι θ’ απογείνη η γή
με τον καινούργιο χρόνο;

Πόσα θ’ αλλάξουν άραγε στον κόσμο; Τι μας κλώθει
η Μοίρα όπου στα χέρια της το μέλλον μας κρατεί;
Σαν τι καινούργια ονείρατα κ’ αισθήματα και πόθοι
θα πλημμυρούν τα στήθη μας, ταλαίπωροι θνητοί;

Κι ενώ προσμένω απόκρισι κι άγρυπνος ξενυκτώ,
η Ιστορία ατρόμητη θεά, προβάλλει εμπρός μου,
και το χρυσό βιβλίο της κρατώντας ανοικτό
μου δείχνει στις σελίδες του το παρελθόν του κόσμου.

-Στο μαγικό καθρέφτη μου ρίξε το μάτι,μου λέει,
κι από τα περασμένα σας τα μέλλοντά σας κρίνε!
Δόξες και λύπες και χαρές, αγάπες, μίση, ελέη
ίδια στον κόσμο επλάσθηκαν, ίδια στον κόσμο είνε.

Και πάμε στην Πρωτοχρονιά του 1922, μιας χρονιάς που σημάδεψε ανεξίτηλα τον ελληνισμό, με τα γεγονότα που ακολούθησαν λίγους μήνες μετά. Το απόκομμα είναι από την εφημερίδα «Ριζοσπάστης» και το υπογράφει ο «Σφυροδρέπανος». Είναι ένα στιχούργημα που δεν διεκδικεί βέβαια ποιητικές δάφνες και απευθύνεται στους «πατριώτες» της εποχής.

Στους Πατριώτες

Γιορτάστε ακόμα μια φορά
τον Άη Βασίλη με χαρά.
Και το λαό το φουκαρά
με τσακισμένα τα φτερά,
σαν κρέας στη Διεθνή αγορά,
πουλώντας τον στα φανερά,
για λίγο δανεικό παρά,
το λάδι αφού του βγάζετε
τον βάνετε και σφάζεται.

Μα ως πότε θα γιορτάζετε;

Σήμερα που ο «νέος πατριωτισμός» είναι η μετ’ ευλαβείας τήρηση του μνημονίου, σήμερα που για μια ακόμα φορά οι νέοι πατριώτες πουλάνε τον «λαό τον φουκαρά σαν κρέας στη διεθνή αγορά, για λίγο δανεικό παρά», το επίγραμμα του «Σφυροδρέπανου» παραμένει επίκαιρο. Κύριοι υπέρμαχοι του νέου πατριωτισμού, «μα ως πότε θα γιορτάζετε» σε βάρος μας;

Το τέταρτο απόκομμα είναι από το πρωτοχρονιάτικο φύλλο της εφημερίδας «Εμπρός» του 1952. Οι 30 Πρωτοχρονιές που χωρίζουν αυτό το απόκομμα από το προηγούμενο είναι ποτισμένες με πολλά δάκρυα και πολύ αίμα. Μεσολάβησαν βλέπετε, η μικρασιατική καταστροφή, ο Β’ Παγκόσμιος πόλεμος και ο εμφύλιος.
Ο συνεργάτης της εφημερίδας που υπογράφει με το ψευδώνυμο «Αριστοφάνης» αναπολεί τις Πρωτοχρονιές των παιδικών του χρόνων σ’ ένα στιχούργημα που εκφράζει τις γνωστές πρωτοχρονιάτικες «φιλοσοφικές» απορίες.

Πρωτοχρονιές

Πρωτοχρονιές!…Σταθμοί μεγάλοι της ζωής,
πόσες πολλές έχουν περάσει ως τα τώρα.
Πρωτοχρονιές που μας ηλέκτρισαν με δώρα,
σταθμοί μεγάλοι αληθινά. Σταθμοί μεγάλοι
που την χαρά, συχνά την κάνουν νά’ναι πόνος
πίσω απ΄την μια Πρωτοχρονιά περνά κι η άλλη
και σιγολέμε: Πάει ακόμη ένας χρόνος!…

Πότε περάσανε οι τρελλές Πρωτοχρονιές
που μας χαρίζανε τις κούκλες, τ’ αλογάκια,
που αντιλαλούσανε απ΄τα γέλια οι γειτονιές
χωρίς σκοτούρες και χωρίς παραξενιές,
όταν φορούσαμε -γλυκές Πρωτοχρονιές-
κοντές φουστίτσες και κοντά πανταλονάκια…
Πότε περάσανε οι μέρες οι καλές
τότε που όλα ήταν χαρά, δεν ήταν πάλη
κι ήταν η έννοια μας μια μόνη, όχι πολλές
πότε θα’ρθή ο καιρός να γίνωμε μεγάλοι;

Σταθμοί μεγάλοι!… τους χαιρόμαστε ακόμα
κι από του τραίνου το παράθυρο, κοιτάμε
με μια απορία και στα μάτια και στο στόμα
κι ας ξέρωμε όλοι μας το τέρμα που θα πάμε…
Πρωτοχρονιές!… Μα η ολόγλυκεια η φύσι
ποτέ δεν είχε τη σκληρή την απονιά
κι ούτε να νοιώσουμε ποτέ, θα μας αφήση
πότε γιορτάζουμε στερνή Πρωτοχρονιά.

Το τελευταίο απόκομμα είναι από το πρωτοχρονιάτικο φύλλο του 1960 της εφημερίδας «Ελευθερία» και θα μας χαρίσει χαμόγελα. Είναι οι «εφχέ επί το νέο έτη» του Μποστ. Το κείμενο είναι διαφημιστική καταχώρηση του περιοδικού «Ταχυδρόμος», χωρίς αυτό να αφαιρεί τίποτε από την αξία του Μποσταντζόγλειου ύφους.

Εφχέ επί το νέο έτη

Πειρεότε κι Αθηνέοι,
γέροντες, πεδιά κε νέοι
κε βολιώτε κ’ αιγινήτε
πάντα εφτιχής να ζήτε.

Κάτικοι Θεσαλονίκων κε περιοχής Σερών,
πλούτη άφθονα σας δίδω με των δύο μου χερών
κε θιβέοι κι ηπιρώτε κε κατίκοι Σαλαμήνων
ο θεός να δίδη χρόνους, κοπτομένων μου των μήνων.

Από Όλυμπον Κισάβου κε Τιρνάβου κε φαρσάλων
τρις να κάμουν εσοδίας κε κερδών νά’χουν μεγάλων
κε στας νήσους απαξάπας εισελθόντος νέου χρόνου
νάχουν κίνισιν τουρίστων ανοτέρων της Μικώνου.

Γενικώς να εφτιχούναι επαρχείων κε Νομών
δια ν αγοράζουν όλοι τέφχη των «Ταχυδρομών»
κι όσοι λόγον αψιλίας τον διαβάζουν Δανικόν,
ν’ αποκτίσουν επιπέδων όπως των Νορβιγικών.

Ευχές μου προς όλους για τη νέα χρονιά οι «εφχέ επί το νέο έτη» του Μποστ.
Καλή χρονιά να (παλέψουμε να ) έχουμε!

Advertisements
14 Σχόλια leave one →
  1. 28/12/2010 10:57 μμ

    «Εφχέ επί το νέο έτη»!!!
    Εξαιρετικά όλα, αλλά αυτός ο Μποστ…!
    🙂

    Καλή Χρονιά, AfMarx -και του χρόνου, να είμαστε καλά!

  2. 29/12/2010 6:10 πμ

    αιφχώμαιθα αιφτοι-χέστο ναίων αίτως:)))

  3. 29/12/2010 8:58 πμ

    ΚΑΛΗ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕ ΕΠΙΤΥΧΙΕΣ !

    υ.γ. πολύ καλή επιλογή

  4. 29/12/2010 8:58 πμ

    Πολύ ωραίες επιλογές ανάρτησης.

  5. 29/12/2010 11:32 πμ

    Χρόνια Πολλά, ΑλλουΦάνη,
    και μην χάνεσαι

  6. 29/12/2010 5:01 μμ

    Πολύ ωραίες αυτές οι δημοσιεύσεις. Χρόνια πολλά κι από μένα.

  7. Χαρίλαος permalink
    29/12/2010 8:39 μμ

    Εύγε!
    Χρόνια Πολλά σε όλες/όλους
    …και επαγρύπνηση…

    Χαρίλαος

  8. φεγγαρενια permalink
    29/12/2010 10:35 μμ

    που πηγαινεις και τα ξετρυπώνεις; πολύ ενδιαφεροντα εφχε κι από μενα από Σπαμούπολη είπαμε!!!

  9. 30/12/2010 4:17 μμ

    Πολύ καλές οι επιλογές σου, πραγματικά ακόμα και μία ημέρα πριν την Πρωτοχρονιά με έκαναν να δω πολλά πράγματα με άλλο μάτι.

  10. 31/12/2010 11:26 πμ

    Καλή χρονιά, δηλαδή χρονιά με ανθρωπιά, υγεία, προκοπή και, φυσικά, ανατροπή της αντιλαϊκής πολιτικής!

  11. 31/12/2010 5:42 μμ

    @Νατάσα
    &VAD
    &Faros
    &Δείμος του Πολίτη
    &Σκύλος της Β.Κ
    &Τελευταίος
    & Χαρίλαος
    &Φεγγαρένια
    &Κουφετάριος
    & Λευτέρης Δικαίος :
    Eυχαριστώ για τις ευχές και τα καλά λόγια.
    Ανταποδίδω πολλαπλασίως…
    🙂
    Kαλή χρονιά να (παλέψουμε να) έχουμε!

  12. Press Zita ή Χρηστος permalink
    28/01/2011 7:48 μμ

    ΚΞΞΚΗΓΞΗΦΓΗΞ

Trackbacks

  1. Πρωτοχρονιές σε αποκόμματα (4): “Εάν ήμην Πρωτοχρονιά” « Allu Fun Marx: Αριστερά …στη Blogoslovakia
  2. Πρωτοχρονιές σε αποκόμματα-IV | Allu Fun Marx: Αριστερά ...στη Blogoslovakia

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

  • θέι θάμθιγκ

  • ΠΡΟΣΟΧΗ!

  • ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΥΠΕΡΠΕΡΑΝ

  • Monkey Business

  • The Big Store

  • Από 06/01/2007 μέχρι τώρα

  • This blog is under copyleft… All wrongs reversed

  • Πληκτρολογήστε το email σας για να ακολουθήσετε αυτό το blog και να λαμβάνετε ειδοποιήσεις για νέες δημοσιεύσεις μέσω email.

    Μαζί με 7.588 ακόμα followers

  • Δεκέμβριος 2010
    Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
    « Νοέ.   Φεβ. »
     12345
    6789101112
    13141516171819
    20212223242526
    2728293031  
  • Αρέσει σε %d bloggers: